Artikelen

Boilies maken, waar te beginnen?

De laatste jaren ben ik aardig wat nieuwe karpervissers tegengekomen. De meesten van hen kopen in het begin van hun karpervisbestaan kant en klare boilies in de hengelsportzaak. Na verloop van tijd komen ze er achter dat een zelf gemaakte boilie wel eens lucratiever en goedkoper kan zijn. Bijkomend voordeel vind ik dat ik veel meer voldoening haal uit een karper die ik op een zelfgemaakte boilie heb gevangen. Maar het probleem voor velen is vaak waar te beginnen. Hoe maak ik de boilies? Wat ben ik nodig om boilies te maken? Welke ingrediënten moeten erin? Er zijn immers oneindige mogelijkheden en combinaties. Met dit artikel wil ik proberen beginnende boiliedraaiers een duwtje in de goede richting te geven.

Mooie schub die viel voor de eigen gemaakt boilie

Ondanks het feit dat ik altijd tegen het draaien van boilies opzie ben ik nog steeds een groot voorstander van het zelf boilies draaien. Ik kan mijn eigen draai aan een aas mee geven en er mijn eigen label op drukken. Op deze manier maak ik iets waar niemand mee vist en wat de vis nog niet kent. Iedereen moet zijn eigen keuzes maken, maar het grootste voordeel van zelf boilies draaien vind ik dat ik precies weet wat er in het aas is verwerkt en dat deze ingrediënten vers zijn. Dat de ingrediënten vers zijn is in mijn ogen een eerste vereiste. Als ik twijfel over de versheid van een product dan laat ik dat in de schappen liggen en haal ik het elders.

Als de tijd weer daar is om boilies te gaan draaien (meestal in de wintermaanden) dan vraag ik mezelf wel eens af waar ik mee bezig ben. Het lijkt wel of de keuken weer is ontploft, de rug begint wederom tegen te sputteren vanwege het iets te lage aanrecht in combinatie met de vele werkuren. Tijdens dat soort momenten laat ik mijn gedachten wel eens af dwalen naar een goede ready made of freezer en het gemak dat ik daarvan zou kunnen hebben. Deze momenten zijn trouwens schaars en als ik dan denk aan de mooie momenten die mijn eigen boilie mij in de loop van de jaren al heeft gebracht dan verdwijnen dat soort gedachten als sneeuw voor de zon. Als het voorjaar weer aanbreekt is de speciale boilievriezer tot de nok toe gevuld en kan ik er met frisse moed tegenaan.

Ik kan heel goed begrijpen dat veel beginnende karpervissers soms door de bomen het bos niet meer zien. In de gespecialiseerde karperbladen en op websites worden soms artikelen geplaatst waardoor die jongens wel moeten denken dat je voedingsleer gestudeerd moet hebben om boilies te kunnen maken die vangen. Ionisatie, vrije aminozuren, fermenteren, HNV theorie, Evert Aalten theorie en zo zou ik nog even door kunnen gaan. Deze artikelen zijn zeer zeker van toegevoegde waarde voor de wat meer gevorderde zelfdraaier maar ik kan me voorstellen dat beginnende zelfdraaiers het voor gezien houden na het lezen van een dergelijk artikel. Nou kan ik je alvast melden dat je ook zonder opleiding tot voedingsdeskundige een boilie in elkaar kunt draaien die beter is dan de meeste kant en klare boilies. Ten tweede is de gemiddelde prijs per kilo boilies vaak een stuk lager dan die zakken kant en klare boilies uit de schappen van de winkels. En dat is natuurlijk mooi meegenomen (vooral in de tijd van de economische crisis). Het zelf draaien kost echter wel wat inspanning.

Deze spiegel deed de onthaakmat rood kleuren van ontlasting

Basis

Allereerst moet je ervoor zorgen dat je een goede basismix hebt van waaruit je kunt starten en verder bouwen. Die basis is er om het geheel goed te kunnen laten binden en uitharden. Als basis zou je kunnen beginnen met:

• 200 gram polentabloem
• 200 gram tarwebloem
• 150 gram maïsmeel
• 100 gram sojameel
• 75 gram rijstemeel/bloem (voor de uitharding)

Totaal 725 gram basismix
(Let wel: Dit is niet ‘de’ basismix, maar ‘een’ basismix. Er zijn meer wegen die naar Rome leiden). Nogmaals, let bij het kopen van de ingrediënten goed op de versheid van de producten. Laat ze liggen als ze muf ruiken en ga ergens anders verse ingrediënten halen.

Voor het gemak ga ik uit van 1 kilo mix. In dit geval heb ik 725 gram basismix waar ik naar believen nog 275 gram andere ingrediënten aan toe kan voegen. Dit om de attractiviteit van de boilie te verhogen. Hier kan ik dan ook nog eens vloeibare attractors aan toe voegen. Daar kom ik elders in dit artikel nog op terug. Normaal gesproken gebruik ik ei-albumine voor de uitharding. Om de kosten beheersbaar te houden kun je voor de uitharding ook rijstemeel/-bloem gebruiken. Dit is in de meeste toko’s en in de beter gesorteerde hengelsportzaken te krijgen. Het is niet zo’n goede uitharder als ei-albumine maar het volstaat in vele gevallen om de boilies harder te krijgen. Je kunt de boilies anders ook iets langer laten drogen.

Zoals ik aangaf hebben we nog 275 gram over voor andere ingrediënten om in de mix te verwerken. Dit zijn zaken die persoonlijk zijn, je kunt er alle kanten mee op. Vismeel, vleesmeel, vogelvoeders, zoete melen, hartige producten of pikant. Met een beetje boerenverstand valt er wel iets van te maken. Om een voorbeeld te schetsen zou je:

• 100 gram birdfood kunnen toevoegen;
• 125 gram vlees- of vismeel (bijvoorbeeld LT vismeel);
• 50 gram kerriepoeder om er een extra tintje aan te geven.

Dit toegevoegd aan de basismix maakt dat je een boiliemix hebt waar je heel goed je visje mee kunt vangen. Dit geheel vul ik dan aan met 8 à 9 eieren. Dit zul je proefondervindelijk vast moeten stellen. Eieren zijn immers niet allemaal even groot en daarnaast zijn ze nog eens verkrijgbaar in verschillende maten. Zelf gebruik ik meestal de maat M. Voeg aan dit geheel 30 ml olie toe (zonnebloem olie, lijnzaadolie, visolie) en je bent al een heel eind op weg. Wil je dan nog iets extra’s doen aan de attractiviteit van je boilie dan kan ik de Meg-A-Mino (30-50 ml per kg mix) aanbevelen die verkrijgbaar is bij Rix Hengelsport te Lutten of online via www.rixbaits.com. Dit product heeft een heel breed attractiviteitspectrum en is een ware smaaksensatie voor de karper. Het product heeft mij de afgelopen jaren in positieve zin verbaasd en ik gebruikte het al voordat het in de handel was.
Maar zo zijn er nog een heel groot aantal andere vloeibare toevoegingen die iets extra’s kunnen toevoegen aan je boilie. Ook zou je er nog een flavour aan toe kunnen voegen. Ik doe dit wel eens om er net dat karakteristieke geurtje aan te geven (ik gebruik trouwens altijd de minimale dosering) maar het is niet noodzakelijk. Ook dat is weer een persoonlijke voorkeur. De meeste zelfgemaakte boilies zullen waarschijnlijk net zo goed vangen zonder toevoeging van een flavour. Dit heeft vaak te maken met het vertrouwen van de maker want ons eigen reukorgaan wil immers ook dat het goed ruikt. Wij mensen gaan op onze reuk af, onze vriend karper op zijn smaak.

Meg-a-mino

Wat hebben we nodig?

Nu we de samenstelling hebben bepaald en de ingrediënten bij elkaar hebben gezocht zijn we op het punt aangekomen dat we daadwerkelijk boilies gaan maken. Hier heb je een aantal zaken voor nodig.

• Kom of emmer (voor de mix, eieren en vloeibare toevoegingen)
• Mixer
• Pan en een gaspit
• Boilieplank of rolplank
• Boiliespuit (handmatige spuit of eentje op luchtdruk, in het geval van een luchtdrukspuit zul je ook nog voor een compressor moeten zorgen)
• Een droogplek om de boilies goed te kunnen laten drogen

Als je alles bij elkaar hebt dan zijn we klaar om te beginnen met het fabriceren van je eigen boilies. Je neemt de kom en tikt daar 9 eieren in. Hier voeg je de olie en de Meg-A-Mino aan toe. Dit geheel kluts je goed door elkaar met een vork tot het mooi homogeen is. Hier voeg je dan de kilo boiliemix aan toe. Dit alles kneed je met een mixer tot een mooi deeg. Meestal zal het deeg na de bewerking met de mixer nog niet helemaal goed zijn en dan moet je het werkje op de ouderwetse manier met de handen af maken. Is het deeg na toevoeging van de mix te droog of te nat dan voeg je nog een eitje of een beetje water aan het geheel toe of iets meer mix. Kneed net zo lang door totdat het een mooie deegbal is geworden die niet meer aan de handen plakt of uit elkaar valt. Ben je hiermee klaar dan maak je van de grote deegbal worsten die precies in de boiliespuit passen. Zorg ervoor dat de diameter van het spuitmondje op de spuit net iets kleiner is dan de diameter van de rolplank die je gebruikt. Als de worsten de spuit verlaten zetten ze namelijk iets uit.

Alle vloeibare ingredienten goed klutsen

Het deeg passend maken voor de spuit

Spuitmond iets kleiner dan de diameter van de plank

Spuit de worsten en leg deze op de rolplank. Zelf rol ik vaak twee worsten tegelijk. Zet tijdens het rollen met de rolplank niet teveel kracht maar laat de plank het werk doen. Ik smeer de plank vaak in met een beetje olie, dezelfde als die ik in de mix verwerkt heb, want dat rolt wat makkelijker.
Na het rollen van de boilies doen we de boilies in een ruime pan met kokend water. Doe er niet teveel tegelijk in want dit zorgt voor een te grote afkoeling van het water. Roer regelmatig met een lepel door de pan om ervoor te zorgen dat de boilies niet aan de bodem blijven kleven. Zelf gebruik ik altijd een frituurmandje die ik dan heen en weer schud om de boilies los te houden. Het voordeel van een frituurmandje is dat je de boilies in één keer uit de pan kunt halen. Na een paar minuten gaan de boilies drijven en zijn ze klaar om uit de pan gehaald te worden.

Kook de boilies in een ruime pan met water

Leg de boilies daarna op een theedoek, een zeef of in mandjes die rondom voorzien zijn van openingen om het geheel goed uit te laten wasemen. Leg niet teveel op elkaar zodat het geheel goed kan drogen. In principe zijn ze nu klaar voor gebruik. Ik laat ze meestal nog een nachtje drogen om de boilies iets harder te laten worden. Aangezien er in de boilies geen conserveermiddelen verwerkt zijn zul je de boilies in moeten vriezen om ze te kunnen bewaren.

Drogen van boilies

Als je, na verloop van tijd, alles onder de knie hebt en je wat meer in de aasmaterie gaat verdiepen dan zul je zien dat er nog meer mogelijkheden binnen het aasgebeuren zijn dan je had verwacht. Zo kun je op den duur ook gaan sleutelen aan je basismix en hier dieper op ingaan. Maar zoals in veel gevallen zul je eerst de basis onder de knie moeten krijgen. Oefening baart kunst (en brengt kennis).

Na al deze inspanningen heb je een eigen boilie die zeker niet onderdoet voor de meeste kant en klare boilies in de winkels. Ik durf zelfs te stellen dat het eigen brouwsel vaak beter is. Veel knutsel- en kookplezier in de keuken toegewenst. En neem af en toe eens een bloemetje mee voor moeder de vrouw!

Cheers,
Eddy Norder