Door: Hans Wiggerman

Ik vaar, vol met vertrouwen en goede moed, naar mijn stek op de IJssel, ik had tenslotte "goed" gevoerd deze week. Watertemperatuur opgemeten en de hoeveelheid voer aangepast volgens de Aalten theorie. Zo in het najaar neemt de rust op de rivier toe en alles ziet er perfect uit. Het water zakt niet en de watertemperatuur stijgt weer na een korte vorst periode met een zwoele Zuidwesten wind.
Op de stek aangekomen, snel als eerste de hengels erin, daarna wordt de tent opgezet. Als dit klaar is rook ik lekker een sigaret en neem wat te drinken. Volop genieten van de rust en de mooie natuur, wat is dit toch mooi vissen. Het lijken perfecte omstandigheden. Al gauw na het invallen van de duisternis meldt de witvis zich op de stek. Uit ervaring weet ik dat dit niet ongunstig is en mijn vertrouwen neemt toe.
De hele nacht bleef het bij witvis. Behoorlijk teleurgesteld ga je zoeken naar verklaringen en je hoopt dat het de tweede nacht beter zal gaan. Maar op basis van ervaring weet ik ook dat een tweede nacht meestal niet beter is dan de eerste nacht. Toch maar doorvissen onder het motto "Je weet maar nooit" en "geef de moed niet op". Zoals ik al verwacht had was het de tweede nacht weer blanken. Zwaar teleurgesteld ruim ik op zondag de spullen in de stromende regen op. Hoe komt het toch dat de resultaten zoveel uiteen lopen.

Bovenstaande belevenis is iets wat zich regelmatig voordoet bij het riviervissen. Na zo weekend vissen heb je er behoorlijk de smoor in en je begint zo langzamerhand stevig te balen van het riviervissen. Je gaat jezelf afvragen hoe het in goeds naam mogelijk is dat de vangsten zo uiteen lopen. Ondanks de voorbereidingen die erg veel tijd en geld kosten.

Zoals je ziet gaat dit artikel over het karpervissen op de grote rivieren in Nederland. Voor mij het mooiste wat er is. De natuur is er verschrikkelijk mooi, je vist op "wilde" karper in de echte natuurlijke omstandigheden. Maar de tegenhanger is dat het volgens mij ook de moeilijkste vorm van karpervisserij is. De populatie ligt een stuk lager als in de meeste (zwaar overbezette) karperputten (waar het relatief makkelijk is om karper te vangen). De totale oppervlakte van de rivier in immens groot. Je voelt je klein en onmacht bekruipt je een beetje. Doordat het zo moeilijk is, is de voldoening van het vangen van karper op de rivier is voor mijzelf een stuk groter. Het is de uitdaging, de kracht van de vis en de rust en de veelal soms mooie maar meestal ruwe natuur.

Door de jaren heb ik op verschillende rivieren van Nederland gevist, het ene jaar wat intensiever dan het andere jaar. Hetzelfde geld ook voor de resultaten. Een patroon wat duidelijk naar voren kwam in mijn geval was dat overal de vangsten per stek per sessie behoorlijk uiteen konden lopen. De ene week ving je makkelijk een paar vissen en een week later met precies dezelfde voorbereidingen blankte ik. Op alle stekken kwam dit patroon duidelijk naar voren.
De grote vraag natuurlijk is: waarom is het zo moeilijk op de rivier? Welke factoren zijn van invloed? Stekken, jaargetijden, voedinggedrag van de karper etc. In het resterende gedeelte van dit artikel zal ik proberen het een en ander toe te lichten op basis van eigen ervaringen en de ervaring van enkele vismaten.

Stekken

Hier begint het allemaal mee! Stekkeuze ik denk een van de belangrijkste aspecten van het riviervissen en tevens ook het allermoeilijkste. Alles valt of staat hierbij. De beste karperstekken zijn meestal stekken die moeilijk te bereiken zijn, bijna altijd ver lopen of varen om bij je stek te komen. Een factor die zeker meespeelt bij de stekkeuze zijn externe factoren die niet direct te maken hebben met het vissen zelf. Veelal zijn uiterwaarden natuurgebied en daarom verboden gebied. Informeer of de betreffende boer die het land bezit niet moeilijk doet over tenten op zijn erf/grondgebied. Het is zonde om een voerstek aan te leggen en dan tijdens het vissen weggestuurd te worden met of zonder problemen. Zoek stekken waarvan je weet dat er geen andere vissers komen. Het is echt niet leuk als er snoekbaarsvissers over de krib heen denderen of ankers boven op je stek smijten. Ervaring heeft me geleerd dat karper op de rivier behoorlijk schuw is. Je bent kansloos!!! Voorkom dit dus!!! Bij verdere stekkeuze m.b.t. de vistechnische aspecten is kennis van de karper op de rivier en kennis van de rivier een vereiste. Om goed te kunnen vangen moet je weten wat karper op de rivier als prettige stekken ervaart afhankelijk van de jaargetijden. Karper zal zich in bepaalde jaargetijden meer ophouden in bepaalde gebieden. Ervaringen gebaseerd op die van mijzelf en collega-vissers tonen aan dat dit een enorme rol speelt.

Karper op de rivier blijft nooit hangen op een bepaalde stek, dit ligt niet in de natuur. De rivier is in zijn algemeenheid behoorlijk monotoon wat betreft de leefomgeving van de karper. Bijna overal strekdammen, kribben met hier en daar sluisjes, zijslootjes, havens en dode armen. Ik denk dat er nauwelijks echte hotspots zijn zoals bijvoorbeeld op putten en andere wateren. Je mag blij zijn met een stek die met een bepaalde regelmaat bezocht wordt door de karper, op de rivier kun je dan misschien spreken van een hotspot. In vergelijking met andere wateren komt het niet in de buurt van een hotspot. Karper zal door de gehele rivier ongeveer hetzelfde voedselaanbod aantreffen en hoeft hierdoor niet op een en dezelfde stek te blijven hangen.
In principe kan je dus overal karper vangen op de rivier!! Wegens tijdgebrek, kostenbesparing en het risico af te branden op het riviervissen is dit niet mijn manier van vissen, ik moet redelijk vertouwen hebben in de stek en er moet toch met enige regelmaat een visje op de kant komen. Om de dus iets betere stekken te vinden is er maar een oplossing. Jezelf zo goed mogelijk voorbereiden en natuurlijk vissen…. Hoe vaker je op verschillende stekken vist des te meer krijg je inzicht in nieuw te bevissen stekken. Vroeger moest ik vaak meerdere stekken bevissen om karper te vangen op de rivier, nu is het bijna op iedere stek raak. Al doende leert men. Ondanks meerdere jaren vissen op de rivier denk ik toch dat het beter moet kunnen.

De voorbereidingen bij bepaling van stekkeuze hangen af van zoals ik al eerder aangaf externe factoren en de bodemstructuur van de rivier. Als je in het bezit bent van een boot met een dieptemeter wordt dit een stuk eenvoudiger als je niet in het bezit bent van een boot wordt het kilometers lopen met een hengel om te peilen en de structuur van de bodem te bepalen. Zoals gewoonlijk geniet een harde ondergrond met stenen en mosselbanken de voorkeur. Een logisch en praktisch gegeven is dat de grote en oude mosselbanken in dieper gelegen plekken van de rivier liggen. Vanwege de lage waterstanden in de zomermaanden zullen mosselbanken op ondiepe plekken altijd afsterven, toch is het ook een gegeven dat karper graag in de kant aast. Daarom vis ik zelf altijd een hengel vlak langs de kribben/rotsblokken en een hengel in een dieper gelegen stek. Stekken zijn dus met enige voorbereiding redelijk goed te vinden. Na deze voorbereiding komt het aan op het vissen zelf. Je zult erachter komen dat ondanks deze voorbereidingen bepaalde stekken niets of nauwelijks vis opleveren en andere wel. Hier kan je helemaal niets aan doen. Uren en vele blanks zullen geďnvesteerd moeten worden om een goed beeld te krijgen van je uitgekozen stekken.
Het is daarom verstandig om je niet vast te pinnen op een en dezelfde stek, al is het soms erg verleidelijk om op een stek te blijven hangen, de praktijk wijst uit dat dit vaak ten koste gaat van je aantallen. Zelf maak ik me helaas wel eens schuldig aan deze fout. Het is moeilijk een stek te verlaten waar je al wel karper hebt gevangen!!

Stekken die er bij mij uitspringen zijn dan vooral zijsloten/kanaaltjes en een reeks langere kribben. Wanneer je een totaal nieuw stuk van de rivier gaat bevissen dient het de aanbeveling om een landkaart te raadplegen. Zijkanalen/slootjes en kribben reeksen staan hierop aangegeven en bespaard je een hoop gezoek en onnodige kilometers.

De hotspots

Wanneer uiteindelijk in grote lijnen de stek uitgezocht is moet er nog bepaald worden wat op deze betreffende stek eventuele "hotspots" zijn. Waar moet je bijvoorbeeld vissen als je een stek hebt uitgezocht tussen een aantal kribbenreeksen. Mijn ervaringen zijn door de regel dat het vissen tegen of boven op de rotsen/stenen de beste resultaten opleveren. Vissend in het diepe gat op de punt van de krib leverde me minder aanbeten op als het vissen tevens op de punt van de krib maar tegen het taluud op of vlakbij de stenen. Mijns inziens verdiend het ook niet de aanbeveling om te vissen vanaf de krib zelf, dit vanwege het verstoren van de stek. Het bivakkeren op het vaste land biedt meer comfort en problemen met de stroming vallen erg mee, zelfs met zware scheepvaart. In de meeste gevallen is er tussen de kribben ook sprake van een plaat, deze plaat is relatief stroomvrij omdat de stroming hier omheen draait. Deze plaat gelegen tussen de kribben kunnen goede stekken zijn. Je hoeft alleen maar te kijken naar de hoeveelheid vis die er tegen de avond aan de oppervlakte draait. De vis draait dus meestal langs de krib, je eigen kant en de plaat tussen de kribben. Wanneer je instant vist verdient de punt van de krib de aanbeveling, maar onderschat de ander genoemde stekken zeker niet! Bevis daarom meerdere stekken tussen de krib. Het vissen langs strekdammen is mijns inziens het meest eenvoudige. De kans dat een karper je stek passeert is veel groter als b.v. het vissen tussen de kribben. Een hengel vlak langs de stenen en een hengel op de rand van de vaargeul is afdoende. Het nadeel van deze visserij is de stroming. Op de ene rivier is dit erger als op de andere en ook afhankelijk van de waterstanden.

Aasgewoontes en voer(campagnes)

Karpers op de rivier azen natuurlijk meer als op stilstaand water dit vanwege de energie die ze verbruiken door de stroming en scheepvaart. Zowel in de zomer als in de winter. Mijn ervaringen op de grote rivieren zijn dat karpers erg gretig zijn, een karper die aast zal zonder enige twijfel welk aas dan ook tot zich nemen ongeacht de grootte hiervan.
Ik heb het diverse malen gezien dat azende karper voor mijn voeten na het deponeren van bijvoorbeeld een grote aardappel of een bal deeg direct het aas tot zich nam. Door de boilievisserij is het helaas zo dat je dit soort zaken niet vaak meer ziet.

Zoals ik al eerder aangaf blijft rivierkarper bijna nooit voor een langere periode op een stek hangen (paaiplaatsen uitgezonderd). Mijn ervaring in zijn algemeenheid is dat karper 1 tot max. 2 weken op een stek blijft hangen. Veel voeren helpt niet als het gaat om vis op de stek te houden. Als ze gaan dan gaan ze. Het zit in de natuur. Het aanleggen van voerplekken is wel van belang, dit vooral om te bepalen of een stek regelmatig bezocht wordt of niet. Door instant visserij duurt het beduidend langer om inzicht te krijgen in de beviste stekken. Veel mensen zijn geneigd om op de rivier het voeren groots aan te pakken. Ik raad dit ten zeerste af totdat bekend is of een stek voldoende productief is. Voer kleine(normale) hoeveelheden afhankelijk van de watertemperatuur. Als er regelmatig karper op je stek komt vang je ze toch wel. De schade die je aanricht met teveel voeren is groter dan bij te weinig voeren, verder is het zonde van je boilies die na een paar dagen zacht worden en alsnog opgegeten worden door witvis.

Houd rekening met je aasgrootte. Zelf voer nooit boilies kleiner dan 25 millimeter (winter) en in de zomer meestal 35 tot 40 millimeter. Een voerplek aanleggen die volledig verorberd wordt door windes en brasems is niet de bedoeling. Wil je toch klein voeren voer dan mais bij. Grote aantallen witvis op je stek zijn zo goed als gegarandeerd. Zelf ervaar ik dit niet als vervelend en denk zelfs dat het beter is. Zien eten doet eten!!! Toch is het zo dat ervaringen ook bevestigen dat karper over een langere periode terug kan komen op de stek. Ze leven in een bepaald gebied wat zich volgens mij uitstrekt tot meerdere kilometers. Onlangs heb ik b.v. gevist op mijn vaste stek zonder veel voorbereidingen. Een oude vismaat ging mee. De dag van tevoren heb ik op drie verschillende stekken gevoerd. De enige stek waar karper gevangen werd was op mijn vaste stek waar ik het gehele jaar regelmatig gevoerd heb. Ik denk zelf dat dit geen toeval is, karper toch terug komt op dezelfde stek en herkent het aas direct.

Voor wat betreft de aaskeuze maakt het in principe niets uit. De karper op de rivier eet echt alles. Grote karpers worden zelfs met enige regelmaat gevangen op dood aas, niet vaak maar net genoeg om het geen toevalstreffer te noemen.

Boilies genieten wel de voorkeur i.v.m. grote hoeveelheden witvis. De flavour vind ik belangrijk omdat ik ook de karpers die voor het eerst mijn stek passeren over te halen om op mijn stek te gaan azen.

Tip: Probeer overdag eens te vissen op de ouderwetse manier, geen vastlood montages maar vissen met een hele aardappel of ballen deeg. In het verleden bleek deze manier van vissen erg effectief te zijn. Voer halve aardappels bij en vis met een hele aardappels. Je kunt er verbluffende vangsten mee boeken.

Jaargetijden

Ervaringen wijzen uit dat de jaargetijden op de rivier niet zulke grote invloeden hebben als op ander soort wateren. Dit heeft te maken met de stroming van de rivier waardoor ze meer energie verbruiken, zoals ik al eerder aangaf. Dit is wat mij betreft een enorm voordeel van het riviervissen, je maakt altijd een redelijke kans om karper te vangen als de stekkeuze maar goed is.
Uitzonderingen hierop zijn de koude maanden van de winter, het wordt in deze tijd erg lastig karper te vangen. De overgang naar het voorjaar springt er ook duidelijk uit, maar nu in positieve zin.
Weersomstandigheden zijn op de rivier niet zo bepalend voor de vangsten, er is geen duidelijk patroon te ontdekken. Degene die het meest beďnvloed wordt is jezelf. Windkracht 7 of harder samen met striemende regen in het vlakke landschap vist niet prettig en is afzien, veel karpervissers haken op zulke momenten af en zoeken op ander water een beschut plekje.

Waterstanden

Waterstanden op de rivier hangen meestal samen met de jaargetijden. Meestal stijgt de rivier in de wintermaanden. Het ene jaar wat vroeger dan het andere jaar. Stijgend water is altijd goed op de rivier, dit geld niet alleen voor de karper. Vis gaat zich begeven op de nieuw onderwater gekomen gebieden. Bij extreem hoge waterstanden lopen de uiterwaarden onder en gaat alle vis massaal azen op de uiterwaarden. Ikzelf heb geen ervaringen op dit gebied. Ik vind wel dat dit onderdeel van de riviervisserij in diverse artikelen en in de volksmond een vertekend beeld heeft gekregen. Het zijn namelijk maar hele korte periodes op jaarbasis (met geluk in het weekend), die moet ik wel zeggen heel interessant zijn en blijkbaar voor leuke verrassingen kunnen zorgen. Dat moge duidelijk zijn!!! Allemaal heel mooi en aardig, de rest van het jaar vis je wel op rivier die bijna het gehele jaar aan het zakken is. Met tussentijdse, meestal korte periodes, stijgt de rivier even.

Een logische tip die ik wel kan geven is voorbereiding te treffen met het verkennen van deze uiterwaarden. Zoek naar mogelijke stekken om met hoog water de karper te belagen. Let op de bereikbaarheid, eventuele te verwachten stromingen, begroeiing op deze uitwaarden en natuurlijk het prikkeldraad. Er wordt lovend over geschreven, maar het is niet eenvoudig. Je hebt te maken met kilometers uitgestrekte uiterwaarden met nog steeds een lage populatie. Voorbereiding en opnieuw verschillende stekken bevissen zal ook hier noodzakelijk zijn.

Methodes

De methode die ik hanteer bij het vissen op de rivier is door de regel een voercampagne van ongeveer 3 dagen. Voer op de rivier volgens de Aalten theorie, dus niet extreem grote hoeveelheden maar hoeveelheden afhankelijk van de watertemperatuur. Ervaringen hebben uitgewezen dat het helemaal niets uitmaakt of je veel of normaal voert. Grote hoeveelheden voer levert echt niets extra op. Natuurlijk heb ik wel eens 4 tot 5 vissen na een grove voercampagne op een stek gevangen. Maar dit lukt ook met normaal voeren. Deze experimenten hebben ik en anderen al uitgevoerd zodat je jezelf de kosten en moeite kunt besparen. Gebruik boilies die redelijk witvisbestendig zijn.
Voer op plekken die je uitgezocht hebt en plof niet zomaar ergens neer. Bevis een stek meerdere sessies (ongeveer een maand) ook al blank je de eerste paar keren. Voercampagnes hebben niet altijd in korte tijd het gewenste effect, toch kan het wel een redelijk goede stek zijn Alleen op deze manier krijg je denk ik een klein beetje een indruk wat die stek precies doet in de betreffende periode. Oh ja, heel belangrijk!! Wees rustig en stil. Loop niet onnodig over de kribben, losliggende stenen vallen tegen elkaar en de karper is weg. De rivier ligt groot en deels in een natuurgebied er heerst alleen maar rust langs de rivier. De karper is helemaal niets gewend behalve de scheepvaart. Probeer optimale omstandigheden voor jezelf te creëren. Blanken op de rivier is echt niet moeilijk !!

Materiaal

Materiaal is een factor die mijns inziens van enorm belang is. Wanneer het je gelukt is om karper op je stek aan het azen te krijgen is het van belang dat je gehaakte vis ook op de kant krijgt. Zorg daarom altijd dat je materiaal 100 % in orde is. Gebruik scherpe haken en vervang ze wanneer ze niet meer vlijmscherp zijn. Vervang je hoofd- en onderlijn met lichte beschadigingen. Neem geen risico en wees niet gemakzuchtig. Het kan je namelijk een (persoonlijke) record vis kosten.

Met betrekking tot het persoonlijke gerief is je vistent van enorm belang. Gebruik een tent die volledig stormbestendig is. De omstandigheden langs de rivier zijn vooral in de wintermaanden beduidend slechter. Het waait er altijd harder dan op de meeste karperwateren. Beschutting is nauwelijks te vinden. Onderschat dit niet!!

Vanwege de grote hoeveelheid stenen is een stevige (roestvrij stalen) rodpot een must. Stroming en scheepvaart maakt het noodzakelijk om de beetrunners behoorlijk zwaar af te stellen. Ook vanwege de rotsblokken waarover heen gelopen moet worden, verdiend het de aanbeveling stevige schoenen (bij voorkeur bergschoenen/kisten) te gebruiken. De kribben zijn vooral als het geregend heeft erg glad en daardoor levensgevaarlijk.

De hengels, molens en lijnen dienen allemaal wat zwaarder te zijn als normaal. Hengels die aan te raden zijn die van 2,5 tot 3,5 lbs. De vis op de rivier is erg sterk en kan als deze in de volle stroom van de rivier komt enorme krachten ontwikkelen. Voor wat betreft de lijn is nylon van minimaal 0.40 mm aan te raden, dit vanwege de grote hoeveelheden obstakels in de vorm van stenen, mosselbanken en boomstronken. Zelf vis ik met lijnen van 0.50 mm, deze lijndikte heeft me vissen opgeleverd die ik anders nooit gevangen zou hebben. Soms ziet de lijn eruit alsof deze door een koffiemolen is gehakselt. Onderlijnen die ik gebruik zijn kevlar(achtige) onderlijnen. De zachte silkworm onderlijnen komen absoluut niet in aanmerking voor de riviervisserij, deze beschadigen veel te snel. Molens die geschikt zijn voor de riviervisserij zijn de zwaadere uitvoeringen. De slip moet perfect lopen als deze zwaar afgesteld is. Een vis die je moet stoppen in de volle stroom vergt enorm veel van je materiaal.

Voor wie ?

Riviervisserij is een taaie, moeilijke en een enorm tijdrovende visserij en is daarom niet geschikt voor iedere karpervisser. Je moet een doorzetter zijn en klaar zijn voor de riviervisserij. Door de regel tref je karpervissers van de oude stempel aan, mannen die het wel gezien hebben op de tegenwoordig drukbezette putten en weer lekker rustig willen vissen. Deze vissers hebben geen behoefte aan lawaai . Radio, scooters, pubervriendinnen en stekkenpeezers kunnen behoorlijk ergelijk zijn. Natuurlijk zijn het niet alleen de meer ervaren vissers die op de rivier vissen, maar dit zijn meestal wel de volhouders. Hoeveel jongens ik al meegemaakt heb die dol enthousiast zijn over de rivier en na 2 of drie blanks op de rivier deze visserij vervloeken en weer terug gaan naar hun oude vertrouwde watertje.

Riviervissen is voor mij een meer jaren plan, Ik bevis nieuwe stekken en hoop ervaringen en wetenswaardigheden het volgende seizoen te gebruiken om hopelijk betere resultaten te boeken. Al deze voorbereidingen, grote hoeveelheden boilies draaien en meerdere jaren vissen om een beetje een goede indruk te krijgen van je stekken kost veel doorzettingsvermogen, tijd en geld.

Waarom vis ik op de rivier? Ik vind het een kick om een karper te vangen op de rivier, groot of klein. Je vangt tenslotte een oer sterke karper op een water met normale populaties zoals het naar mijn idee moet zijn. Stekken zoeken, struinen, voercampagnes, rust, mooie natuur etc. etc.

Voor mij is dit HET ECHTE KARPERVISSEN.

Hans Wiggerman