Artikelen

Rondom de rivier

Het is januari als ik over de dijk naar huis rijdt. De rivier is weer eens buiten haar oevers getreden en het hoge water staat tot onder aan de dijk, alleen aan de in de verte voort ploegende schepen is nog te zien waar de eigenlijke rivier zich moet bevinden.

Uitzicht vanaf mijn huis op een schitterend stukje uiterwaarde.

Sinds ik enkele jaren geleden aan de Waaldijk ben komen te wonen is het gebied rondom de grote rivier me steeds meer gaan boeien . Ik kwam er voordien ook al wel, maar te weinig om te zien wat er hier allemaal plaats vindt . Mijn brievenbus staat nu boven op de dijk en iedere ochtend als ik hier de krant uit ga halen gaat mijn blik over de uiterwaarden met verderop de rivier. En eigenlijk geeft iedere dag wel een ander uitzicht, afhankelijk van; de seizoenen, het weer en de hoge dan wel lage waterstand van de rivier.

Karperen in de uiterwaarden

Sterke spiegeltorpedo uit een uiterwaarde pispotputje.

OVoor wie de imposante grote rivier nog net een stap te ver is, zijn de uiterwaarden misschien wel een mooie tussenstap. Je kunt dan alvast wat snuffelen aan de rivier en de vissen die je vangt zijn ook afkomstig uit die rivier.
Met "karperen in de uiterwaarden" bedoel ik niet het vissen op de bij hoog water ondergelopen weilanden, maar het vissen in de wateren die ook bij laag water het hele jaar in de uiterwaarden achterblijven.
Wie wel eens een autotochtje over de rivierdijk heeft gemaakt weet dat je dan de prachtigste wateren in het uiterwaardengebied ziet liggen: kleine putjes, oude grintafgravingen en langgerekte strangen, de een nog mooier dan de ander, vaak versierd met plompen en omzoomd door wilgen, je weet haast niet welke het eerst te bevissen.
En je kunt deze wateren natuurlijk op dezelfde manier bevissen als je al gewend bent, je hebt immers niets te maken met de stroming en de scheepvaart van de rivier.

Hier langs de rivier de Waal, waar de uiterwaarden behoorlijk uitgestrekt kunnen zijn, overstromen deze vaak meerdere malen per jaar, meestal in de winter en het vroege voorjaar.
Je ziet dan dat al die mooie watertjes waar ik het net over had opgeslokt worden door een grote waterzee, alleen de wilgen die door de waterspiegel heen prikken geven dan aan waar ze ongeveer zouden moeten liggen.
Als het water dan weer zakt, gaan mijn gedachten met mij aan de haal en fantaseer ik over dikke rivierbiggen die misschien dit jaar in de uiterwaarden zijn achtergebleven.
Dat vind ik ook een van de leuke kanten van het bevissen van dergelijke wateren, je weet nooit wat je er kan tegenkomen en dat geeft natuurlijk een extra stuk spanning en avontuur.
Een ander voordeel is dat er hier relatief weinig op karper gevist wordt, alleen in de omgeving van de wat grotere steden zie je er nog wel eens iemand karperen.
Vaak heeft ieder rivierdorp zijn eigen HSV met bijbehorende uiterwaarden plasjes, ga je dan een paar kilometer verderop dan moet je meestal ook weer een nieuwe vergunning aanschaffen bij de HSV van het volgende dorp.

Welk water kies ik?

Verrassing van een uiterwaarde putje.

Dit is het grootste probleem in de uiterwaarden, want de keuze is groot en niet ieder water bevat evenveel karper, het is zelfs zo dat sommige wateren weinig tot niets opleveren en andere er echt uitspringen. Hoe dit komt weet ik niet, sommigen zeggen dat dit te maken heeft met de ligging ten opzichte van de rivier en hoe het zakkende water dan weer terug loopt naar die rivier . Dus eigenlijk, hoe groot is de kans dat het zakkende water een vis verrast en hij als gevolg hiervan in een uiterwaardenput achterblijft.
Ik kan me hier wel iets bij voorstellen en probeer zelf dan ook waar mogelijk "het landschap te lezen". Hier bedoel ik mee; kijken naar glooiingen in de weilanden, de aanwezigheid van kleine dijkjes of ruggetjes, en dan uit te vogelen hoe het water wegloopt, en waar de meeste kans bestaat dat er vissen achterblijven. Dit gaat vooral op wanneer er meerdere putjes in elkaar nabijheid liggen.

Ik heb het al meegemaakt dat schitterend uitziende wateren met overhangende bomen en rijke plompenvelden niets opleverden . En dat een kaal putje midden in de weilanden prachtige vissen produceerde.
Pionieren dus! Als je begint kan je het beste eerst een wat ondieper water aanpakken, bijvoorbeeld een strang of kleiner plasje.Deze zijn meestal niet dieper dan een meter of 3 en hier zal je als er karper op zit sneller succes boeken dan op de diepe afgravingen.
Deze afgravingen vragen gewoonlijk veel meer tijd en blanks, voordat je een inzicht in het karperbestand zult hebben. Wel een mooie uitdaging natuurlijk, maar meer iets om een heel seizoen aan te besteden.

Aanpak

De grote afgravingen zijn ook een mooie uitdaging.

We beginnen dus met de kleinere, ondiepere wateren.
Na het kiezen van een interessant uitziend watertje en het verrichten van wat peilwerk, voer ik meestal een dag of 3 met boilies of tijgernoten . Na een blank probeer ik het een week later nog een keer en als dat nog niets oplevert kan je beter een volgend putje aanpakken of het in een andere maand nog eens proberen . Als je wel vangt, heb je grote kans dat er meerdere karpers opzitten en ga je natuurlijk door.
Op deze manier krijg je in de loop der jaren er inzicht in welke watertjes goed zijn en welke slecht . Het is meestal wel zo dat een goed water in volgende jaren goed zal blijven, dit water heeft "het" dan, wat dat ook mag zijn . Dat dit niet altijd opgaat, kun je verderop lezen.
Het is ook zo dat er meer slechte watertjes bij zitten dan goede, dus dat kost je in het begin een aardig centje aan vergunningen van de diverse lokale HSVs, maar die extra uitgave is het plezier en de spanning die je voelt tijdens dit pionieren dubbel en dwars waard.
Na verloop van tijd heb je dan wel een paar favorieten en ik probeer die dan ieder jaar een paar maal te bevissen . Tevens blijft het natuurlijk leuk om zo af toe een watertje te proberen dat je nog niet kent en die zijn er genoeg.

Aas en rigs

Omdat deze watertjes vaak een groot witvis bestand hebben gaat mijn voorkeur uit naar grote harde boilies of tijgernoten, gewoon de boilie waar je al ergens anders op hebt gevangen en dus vertrouwen in hebt . Ik heb zelf zowel op vismeel als op zoete boilies goed gevangen en ook tijgernoten worden snel als voedsel herkent.
Simpele standaard rigs voldoen hier prima, want de vissen zijn nog maar zelden of nooit eerder gevangen.

De karpers

Wat kan je wel niet op een uiterwaarde water verwachten?

Het karperbestand is ongelooflijk gevarieerd, eigenlijk net zo als op de rivier zelf, korte hoge vissen, lange slanke vissen en alles wat daartussen zit, zowel bij de schubs als bij de spiegels. En er bestaat altijd de mogelijkheid dat je op een mooie dag een ware gigant tegen het lijf loopt.
Op de wateren die ik bevis vangen we eigenlijk best veel spiegels, ik heb eens even in mijn logboekje zitten turven, en ongeveer 1 op de 4 vissen is een spiegel.
De karper bezit hier over het algemeen een flinke portie kracht, dus hou hier rekening mee voor wat het te gebruiken materiaal betreft.
Ik denk dat er zowel vissen zijn die bij hoog water weer terugzwemmen naar de rivier, als vissen die honkvast zijn. En dat deze honkvaste vissen zelfs als de plas geheel verzwolgen is door de rivier er gewoon opblijven.Waarschijnlijk is de ligging van het water ten opzichte van de rivier ook hierbij weer een factor die meespeelt.
Ik heb zelf voor zover ik weet nog geen vissen gedubbeld, maar weet wel van andere vissers dat deze na een hoog water periode, bepaalde vissen weer terugvingen op hetzelfde water.

Twee jaar geleden ontdekte ik bij toeval een watertje in een voor mij onbekend stuk uiterwaarden, echt een plasje van het formaat pispot . Ik heb hier met een vismaat toen twee maal gevist en we vingen samen een tiental karpers, waaronder een beresterke spiegeltorpedo. Een jaar later (met daartussen een hoogwaterperiode ) kon ik hier echter niets meer vangen. Je gaat je dan afvragen hoe dat komt, het was in dezelfde periode van het jaar, en ook deze keer werd er een aantal dagen gevoerd . Dressuur ? Lijkt mij niet, de vissen waren een jaar eerder makkelijk vangbaar, en er wordt hier voor zover ik weet niet op karper gevist.
Een mogelijke reden zou kunnen zijn, dat wanneer het hoge water snel zakt, er hier wel karper achterblijft omdat deze dan verrast wordt en geen kans meer ziet de rivier nog te bereiken . En wanneer het hoge water rustig zakt, de karper alle tijd heeft om de rivier weer op te zwemmen en dat er in het laatste geval op dit specifieke putje weinig of geen karper achterblijft.

Wintervissen

In het zonnetje met een fraaie winterschub.

Mijn ervaring is dat je in de uiterwaarden verassend goed in de winter kunt vangen, de karper blijft hier behoorlijk actief . Wij visten alleen overdag en hadden regelmatig succes, zelfs op een half dichtgevroren plas. Ik vermoed dat dit actieve gedrag ook te maken heeft met het feit dat het hier om rivierkarpers gaat.
Wat nog opviel waren de korte aasperiodes meestal rond het middaguur, in een uurtje vaak meerdere aanbeten en daarna niets meer. Van twijfelende winterse aanbeten was trouwens geen sprake, gewoon keiharde fluiters.
Aan dit koude feest is echter een eind gekomen door een invasie van wolhandkrabben die vooral in het najaar en de winter erg actief worden en die dan een boillie binnen 10 minuten van de hair afslopen of gewoon de onderlijn doorknippen. In de zomer heb je van deze etterbakken veel minder last.

Tot slot

Uitgestrekte uiterwaarden in de winter...

In het gebied rondom de rivier raak je eigenlijk nooit uitgevist, na het bevissen van de kleinere wateren wachtten de afgravingen, en daarna is er altijd de rivier zelf nog.
Dus als je van pionieren houdt, maar de specifieke problemen van het riviervissen je nog afschrikken, begin eens in de uiterwaarden . Dan kan je alvast de lucht van de rivier opsnuiven, en luisteren naar het gestoemp van de rivierboten.

Succes op en rondom de rivieren!

Henk Jansen