Aas en Voer

Aas en Voer

Door: Huub Dings

Algemeen.
Ik hoor U al denken, alweer het zoveelste stuk over aas en voer. Met andere woorden; het is een uitgekauwd onderwerp. Ik schrijf dit stuk dan ook niet om nogmaals een aantal theorieën uit te diepen, maar juist om wat helderheid en eenvoud te brengen in deze materie en om in aantal gevallen de puntjes op de " i" te zetten. Verder tracht ik wat variatie aan te brengen door een aantal praktijkvoorbeelden te beschrijven. Het is tevens nog steeds zo dat het aas de vis moet verleiden om uiteindelijk de haak in de bek te nemen.

Zoals bekend is onze geliefde karper echt een alleseter, zowel dierlijk als plantaardig materiaal staat op zijn menu, om een korte opsomming te geven;
· nagenoeg alle vormen van zaden en granen
· hondenvoer, kattenvoer en overige diervoeders zowel drijvend als zinkend
· Kaas
· Worstsoorten
· Plantaardig materiaal (waterplanten)
· Wormen, kreeftjes visjes, schaal en schelpdieren

Bovengenoemde aassoorten kunnen grofweg in 3 categorieën worden ingedeeld;
1) Partikels;
2) Boilies;
3) Overige aassoorten.

1) Partikels.

Zoals gezegd valt het hele scala van zaden en granen hieronder, echter voor onze karpervisserij is een aantal soorten moeilijk bruikbaar. Meestal is de reden dat ze niet goed aan de haak, of hair zijn te bevestigen.
Van nature zijn er een aantal partikels die een soort instant werking hebben en per definitie graag door de karper worden gegeten zoals;

Gewoon met geweekte/gekookte harde mais 87cm bij 25pond

Harde maïs. Harde maïs of kippenmaïs, geweekt en gekookt, is nog steeds een van de belangrijkste soorten. Niet alleen voor de karper maar ook voor talloze andere dieren. Denk bijvoorbeeld aan kippenvoer, in hondenvoer verwerkte maïs, maïs invoer voor koeien en varkens, herten en reeën eekhoorns en fazanten eten eveneens graag maïs. Toch is het in vele gevallen niet eenvoudig om met harde maïs effectief op karper te vissen. Een aantal oorzaken kunnen hiervan het gevolg zijn. De belangrijkste is ongetwijfeld dressuur. Door ervaring weet de karper dit te associëren met gevaar en zal het voedsel niet meer tot zich nemen. Zo viste in mijn beginjaren op een relatief makkelijke karperput. Langs een rietkraag voerde ik enkele dagen met geweekt en gekookte maïs en ging vervolgens vissen. De eerste avond waren 6-7 runs geen uitzondering, de 2e avond nog 3, de derde avond nog 1 en daarna echt geen beet meer te krijgen. Duidelijk een voorbeeld van associatie van gevaar voor een bepaalde aassoort in combinatie met een bepaalde locatie Door het gehele ritueel aan de andere kant van de put dit te herhalen speelde zich hier hetzelfde af. Een ander oorzaak is de witvisgevoeligheid, met name grote platte (brasem) kan de gehele voerplek schoonvegen voor de karper arriveert. Hier komt nog bij dat het vervelend is om in het donker steeds een brasem te moeten onthaken en opnieuw te moeten inwerpen met als gevolg dat er geen rust ontstaat op de voerplek. Als laatste kunnen watervogels een behoorlijke spelbreker zijn, we kennen natuurlijk allemaal de mooie maar voor ons zeer irritante meerkoeten. Maar ook eenden kunnen een ware plaag zijn. Zo had ik reeds enkel dagen ruim gevoerd met maïs op een ondiep deel van een klein riviertje. Vroeg in de ochtend, het was nog donker, was ik bij mijn stek gearriveerd om de zoete vruchten van de voorbereiding te plukken. Echter tot mijn verbazing was het een drukte van belang op mijn voerplek, niet de karpers maar de wilde eenden waren met een grondige schoonmaakactie van mijn voerplek bezig. Geen karper dus!!.

Zoete maïs. Absoluut zeer geliefd bij de karper, maar ook bij alle andere witvissoorten. Hier gelden dan ook alle nadelen zoals genoemd bij de harde maïs, en soms nog in hogere mate. Ik beschouw zoete maïs derhalve ongeschikt voor het aanleggen van voerplekken. Wel is het zeer bruikbaar om struinend mee te vissen door de gigantische aantrekkingskracht op de karper.

Hennep: Karper is echt verzot op hennep, hoe vaak heb ik zelf vroeger niet karper gehaakt aan de vast stok, vissend met hennep op voorn. Het voordeel van hennep is dat het minder witvisgevoelig is. Het is in feite alleen de voorn die hennep op zijn menu heeft staan en hennep kan derhalve zeer goed gebruikt worden als voer voor de karper. Vervolgens denkt U hoe krijg in hemelsnaam deze korrels hennep aan de haak. De oplossing is zeer eenvoudig, NIET. Gebruik een of twee kleine partikels aan een hair in combinatie met een haak 6 of 8 en ik garandeer U dat dit werkt. Gebruik bijvoorbeeld een kikkererwt, een tijgernoot of enkele maïskorrels. De azende karper neemt het haakaas, op zoek naar hennep, mee in zijn bek en zal dit waarschijnlijk gewoon eten (zelfs bij het uitspugen bestaat de kans dat de karper zich haakt). Zo viste ik voorjaar 1999 op een klein water van slechts ongeveer een hectare. Mooie spiegel op een kikkererwt, 21pond

Hier zwemmen een 30 tal karpers waarvan het merendeel boven de 20 pond. Nachtvissen is hier verboden (blijkbaar niet voor alle vissers, vreemd !) en ze moeten dus overdag gevangen worden. Op zich ging het niet slecht daar ik meestal per dag tussen de 1 en 3 vissen ving, terwijl vele andere niets vingen (sommige kregen zelfs met een nacht erbij geen beet). De voorbereiding is bij mij meestal in grote lijnen standaard, namelijk 2 dagen vooraf voeren en vervolgens vissen. Ik had dus 2 dagen gevoerd op 3 verschillende plaatsen. Twee plaatsen met boilies, een in het midden en een kort tegen de kant links, rechts had ik een voerplek gemaakt van kleine zaden, voornamelijk bestaande uit hennep. Vroeg in de ochtend begon ik met 2 hengels op de plaatsen waar ik boilies had gevoerd, uiteraard home made boilies. Uit ervaring weet ik dat ik hier s'ochtends binnen 2 uur een run moet krijgen anders ziet het er voor die dag slecht uit. Deze keer bleven de swingers roerloos hangen. Ik besloot een hengel in te halen en ander "wapen" in te zetten; mijn 1,5 LB Harrison. Eigenlijk heb ik deze hengel laten bouwen voor de pen en oppervlakte visserij, maar deze stok vist zo fijn dat ik hem tevens gebruik voor de traditionele manier, indien de omstandigheden dit toelaten. De molen voorzien van 10LB fireline, een wartellood van 40 gram, en een onderlijn met een Fox haak, maat 6 en een kikkererwt. Hiermee ving ik 2 mooie spiegels van resp. 21 en 28,5 pond. Het is werkelijk een beleving om aan een 1,5 lb hengel een spiegel van 28,5 pond te vangen. De andere hengel voorzien van boilie bleef de rest van de dag roerloos op de steun liggen.

Op een voerplek van hennep 80cm bij 22 pond

Tijgernoten. (geen instant partikel maar zeer effectief) Ik feite hoef ik de tijgernoot niet te vermelden omdat deze vooral het laatste jaar veel in de belangstelling heeft gestaan. Los van het feit dat de karper graag dit krokante, zoete nootje eet, ben ik ervan overtuigd dat een ander aspect voor een groot deel de veroorzaker is van het succes van de tijgernoot. De tijgernoot is namelijk zeer witvisbestendig, slechts zelden heb ik een enkele zeelt of brasem gehaakt, en waarschijnlijk was deze niet eens op zoek naar de tijgernoot. Door deze witvisbestendigheid blijft het nootje dus wachten op andere gegadigden. Het volgende voordeel is dat het nootje in tegenstelling tot bijvoorbeeld de boilie niet zachter wordt na lang in het water gelegen te hebben. EN NU KOMT HET; de tijgernoot is zeer lang eetbaar. Het rottingsproces gaat zeer traag. In koud water (10-15 graden) is het nootje weken eetbaar. Zelfs al ontstaat er na geruime tijd een zoete slijmerige substantie vindt de karper het nog steeds lekker (sommige engelse karpervissers later eerst het rottingsproces in gang gaan voor ze de tijgernoot gebruiken!) Misschien een tip!

Verder zijn er dus nog een groot aantal partikels die allen karper in het net kunnen brengen en ook bruikbaar zijn. Het gaat te ver om ze allen te behandelen. Ik heb in het verleden zeer veel verschillende partikels gebruikt met een even zo wisselend resultaat. In dressuurwateren kunnen minder gebruikte partikels zoals witte en gele erwten, dunpeas en meaples zeer effectief zijn. Echter in een aantal andere gevallen kon ik vooral met vele boonsoorten nagenoeg geen beet krijgen. Zo heb ik in 3 verschillende wateren lang steeds met een hengel gevoerd en gevist met kidneybonen zonder resultaat, niet een aanbeet, zelfs geen brasem, terwijl ik met de andere hengel wel beet kreeg, vreemd?

LET OP: en dit kan niet vaak genoeg gezegd worden, alle partikels altijd 24 uur weken en minimaal 30 minuten koken. Voor tijgernoten geldt een dubbele tijd voor zowel koken als weken.

Steeds op een boilie, niet de slimste, wel de zwaarste, hier op 31,3pond Conclusie.
Als je partikels gaat gebruiken heb je zeer veel mogelijkheden. Echter het vooraf bepalen in welke situatie je terechtkomt is van essentieel belang. Ik wil hiermee zeggen houd het eenvoudig. Ga niet op een "makkelijk" water zonder dressuur moeilijk doen met allerlei vreemde partikels en montages. Een voertapijt van maïs met een gele scopex bolie of 3 maiskorrels op de haak is (nog steeds) een zeer effectieve methode. Verwacht je veel problemen door witvis of water vogels, gebruik dan bijvoorbeeld een voerbed van hennep met als haakaas een kikkererwt.

Probeer op dressuurwater anders te vissen dan de rest. Ik realiseer me dat veel karpervissers dit proberen en het daardoor moeilijk wordt om je te onderscheiden van de massa. Wel ben ik ervan overtuigd dat de visser die hier steeds mee bezig is absoluut de meest karpers op de foto's krijgt.

2) De Boilie.

Algemeen.
Ongetwijfeld nog steeds aassoort nummer 1 voor het belagen van onze karper.
En niet zonder reden, namelijk de boilie is;

Witvisbestendig, de bestendigheid neemt toe naarmate de diameter groter is en de boilie harder is.

Zeer divers; naast de grootte en hardheid kan variatie plaats vinden door geur, kleur en smaak, samenstelling, vorm en soortelijk gewicht.
In de beginperiode van de boilies heb ik ongeveer 2 jaar gevist met de geconserveerde fabrieksboilie. Daarna ben zelf gaan experimenteren met het ontwikkelen van een goede mix die tevens goed te verwerken is. De redenen hiervan zijn; 1) dat ik mijn eigen boilie aan kan passen aan het water wat ik wil bevissen, 2) ik ben overtuigd van een goede samenstelling, dit is niet altijd het geval bij de ready made boilies, 3) ik gebruik geen stoffen zoals bijvoorbeeld conserveringsmiddelen die de smaak negatief kunnen beïnvloeden of niet gezond zijn voor de karper. Ik verzeker U dat het verkoopsucces van een boilie voor de fabrikant vele malen belangrijker is dan een goede gezondheid van de karper. 4) wat is er nu leuker dan ook nog goed vangen op een eigen gemaakt bolletje.

De home made boilie.
Uit dressuurwater een geblokte schub van 25 pond. Zoals velen heb ik mijn inspiratie in het begin geput uit de theorie van Fred Wilton. Een succesvolle boilie bestaat volgens deze theorie voor een groot deel, meer dan 50%, uit hoogwaardige melkeiwitten. Na het lezen van onder andere "logboek van een karpervisser", waarin Henny Mattenmaker zijn ervaringen beschrijft over het gebruik van deze hoogwaardige eiwitboilie ging ik aan de slag.
Ik heb waarschijnlijk in het begin van mijn experimenten een aantal klassieke fouten gemaakt waardoor het deeg bijvoorbeeld zo snel opstijfde dat het niet te verwerken was, of zo licht was dat ik na enkele uren noeste arbeid 6 kilo pop ups had. Toch moet ik zeggen dat ik met deze eiwitboilie zeer goede vangsten heb gedaan, het percentage melkeiwit lag echter wat lager, namelijk rond de 40%. Echter mede door de theorie, en vooral de resultaten, van de tegenhanger van de eiwitboilie, namelijk de crap boilie ben tot een iets ander inzicht gekomen. Niet dat ik nu mijn boilie volledig samenstel uit meelsoorten, maar een combinatie hanteer van beide, met iets meer de neiging naar het koolhydraten verhaal.

Samenstelling.
Zonder exact in detail de door mij ontwikkelde mix prijs te geven (ik hoop dat U dit begrijpt) gebruik ik globaal de volgende basissamenstelling;

meelproducten. Ongeveer 60% van mijn mix bestaat uit een 5 tal, deels gemodificeerde meelsoorten. Naast de uiterst belangrijke koolhydraten (grotendeels makkelijk verteerbare) zorg ik dat hierin voldoende gluten (plantaardige eiwitten) en vetten zijn vertegenwoordigd.

Melkproducten. Ongeveer 20% van mijn mix bestaat uit melkproducten, met hierin bewust zeer geringe hoeveelheden melkeiwitten (caseine/caseinaten) en melkvetten. Het resterende deel, bestaande uit vooral melksuikers, vitaminen en mineralen geeft een toegevoegde waarde aan de boilie.

Directe energie Ik voeg ongeveer 10 % stoffen toe die zeer snel omgezet kunnen worden in energie, in de vorm van bewerkte zetmelen (dit zal de voorstanders van de crap boilie tevens zeer aanspreken).

Smaak
De resterende 10 % bestaat uit grondstoffen waarvan ik weet dat de karper ze echt lekker vindt. Hierbij valt te denken aan een aantal grondstoffen die tevens bij (wedstrijd) brasemvissers geliefd zijn. Nu zult U zich afvragen hoe ik weet wat karper lekker vindt. Welnu ik heb vroeger een 15 tal jaren intensief wedstrijden gevist door het gehele land, waaronder Brabantse en Nederlandse kampioenschappen. Meestal werden de wedstrijden gevist op gewicht, dus platte (brasem) vangen. Het voer dat ik gebruikte was behoudens enkele toevoegingen hetzelfde als het zogenaamde " voornvoer". Vaak als ik het brasemvoer gebruikte kreeg ik als een van de weinige wedstrijdvissers vaak karper op het voer. Hierdoor weet van een aantal grondstoffen zeker dat de karper ze lekker vindt.
Zoals gezegd betreft het dus een basissamenstelling die ik in principe altijd gebruik. De mix kan als basis verwerkt worden tot boilies, maar er kunnen ook stoffen aan toegevoegd worden waardoor geur, smaak en kleur veranderen. De door mij bestaande toevoegingen bestaan voornamelijk uit;
Caseïne: Ik gebruik dit alleen als ik de boilie extra hard wil hebben en dus niet voor de toegevoegde melkeiwitten.
Dierlijke producten: door toevoegingen van allerlei soorten dierlijke producten zoals bijvoorbeeld vleesmeel krijgt de boilie meteen een ander geur en smaak.
Visproducten: Hiervoor geld hetzelfde als voor dierlijke producten, met haringmeel en garnalenmeel heb ik de beste resultaten geboekt.

28 pond spiegel uit een dressurwater, deze vis was de laatste jaren niet meer gevangen!! Maar hier kan men natuurlijk naar hartelust variëren
Ik moet hierbij opmerken dat een boilie met vlees- en vismelen vraagt om een voerperiode om de vis te laten wennen aan de boilie. De boilie op basis van de standaardmix gebruik ik altijd als ik niet in de gelegenheid ben vooraf te voeren met vaak goed resultaat. Wel heb ik op dressuurwater juist met "vreemde" toevoegingen in de boilie de grotere en minder gehaakte exemplaren gevangen.

Geur
Op het gebied van de geurstoffen voor de karper zie je momenteel door de bomen het bos niet meer. Talloze merken met ieder een gigantisch scala aan verschillende geurtjes op basis van oliën of alcohol. Ook ik heb inmiddels een aantal verschillende flavours op de plank staan, die ik het verleden heb gebruikt. De meeste staan er nu nog. Ik heb namelijk gemerkt dat een "naturelboilie" welke dus een geur bezit op basis van de grondstoffen vaak beter werkt, zeker wanneer er vooraf gevoerd is. Hiermee wil ik niet zeggen dat de boilie ongeflavourd beter is. Maar omdat veruit de meeste karpervissers geflavourde boilies gebruiken is ook dit weer een van de middelen om dressuur te doorbreken.

Vorm en grootte
In principe kun je boilies maken van ieder vorm, echter ik rol ze nog steeds en dat bevalt prima en zijn zeker over afstand gerichter te werpen of te schieten. Wel gebruik ik de laatste tijd steeds vaker verschillende diameters door elkaar, variërend van 14 tot 24 mm.

Gewicht
Vaak heb gelezen dat men op modderige bodem beter een lichtere boilie kan gebruiken. Ik vind dit ronduit onzin. De opwaartse druk is namelijk gelijk aan het gewicht van de verplaatste massa. In feite betekent dit dat de boilie onder water in gewicht verminderd. Deze gewichtsvermindering is gelijk aan het gewicht dat de boilie aan water verplaatst. Zelfs op modderige bodem zal de boilie dus niet wegzakken in de blubber. En zelf als dit wel het geval zou zijn is het voor de karper absoluut geen probleem om de boilie te vinden.
Ik hoop dat ik degene die net zoals ik geloven in de home made boilie een eind op weg heb geholpen met het samenstellen en varieren van en goede mix.

3) Overige aassoorten.

Onder overige aassoorten versta ik in feite alles wat je niet onder de boilie of de partikel kunt scharen.
In feite teveel om op te noemen. Ook hier geldt dat in feite dat al deze aassoorten karper op het droge kunnen brengen. De meeste zijn echter niet geschikt voor voercampagnes. Vaak zijn deze aassoorten zacht, relatief duur of snel aan bederf onderhevig. Denk hierbij aan wormen, kaas, worstsoorten, deegsoorten, brood en honden- en kattenvoer. Door de genoemde factoren zullen velen karpervissers deze "overige aassoorten" dus niet gebruiken. De reden; deze aassoorten zijn niet geschikt voor de lange sessies met de hengels op de steunen. Wel hebben ze in bepaalde gevallen een zeer onderschatte waarde. Voor het struinend vissen en voor het vissen zonder vooraf te voeren zijn vele van deze soorten zeer goed bruikbaar en vaak efficiënter als de boilie. Hiermee geef ik aan dat ze net zoals de zoete maïs een instant werking hebben. Ik zal proberen U te overtuigen met enkele voorbeelden (de luie visser is hier dus niet gevoelig voor en blijft lekker op zijn stretcher liggen in zijn bivy, mag ook maar hij vangt zeker minder vis). Voor het boilie tijdperk viste ik reeds op karper, voornamelijk met deegbollen en flinke trossen wormen. Beide konden zeer effectief zijn, het bekende probleem met de deegbal was natuurlijk dat je de haak er eerst "uit moest rammen" voordat je de karper kon haken. Als de deegbol te zacht was werd die langzaam door de witvis opgegeten, was deze echter hard dan had je dit probleem niet, maar kwam de haak bij een aanbeet niet uit het deeg. Een tros wormen daar in tegen was in die tijd het meest effectief en de karper werd altijd gehaakt. Het nadeel was hierbij dat de haak soms geslikt was en dat soms een dikke paling of zeelt werd gevangen (dit laatste is in feite ook leuk, toch?).

Vergissen is niet alleen menselijk, op een scopex boilie, hartje winter. Zo kreeg ik als klein jongetje van mijn vader mijn eerste werphengel. De volgende dag stond ik aan een klein riviertje met mijn werphengeltje, dobber en een tros wormen. Zonder te peilen (vanwege het enthousiasme waarschijnlijk) wierp ik in en de dobber was meteen verdwenen. Resultaat mijn eerste karper van rond de 70 cm.
Enkele jaren later viste ik met mijn broer en vriendjes regelmatig op ditzelfde riviertje. Met een hengeltje op de witvis en een klein volglas werphengeltje als bijlegger, met een tros wormen op de bodem. Het betreffende riviertje was rijkelijk begroeid met watervegetatie, de haak voorzien met een tros wormen lag waarschijnlijk regelmatig in of op de waterplanten en voeren deden we niet. Toch haakten we regelmatig karper, die mede vanwege de waterplanten vaak verspeeld werd. Hieruit blijkt dat karper de wormen graag eet en snel ontdekt, vanwege de geur van de op de haak geprikte wormen.

Een ander voorbeeld waaruit de effectiviteit van sommige aassoorten blijkt;
Ik had 2 dagen verlof genomen om een bepaald water te bevissen. Na de gebruikelijke voorbereiding van 2 dagen voeren ging ik vissen. Ik had een "nieuwe" boilie gemaakt en wilde deze testen. Ik maakte een voerplek met mijn vertrouwde boilie en een voerplek met de nieuwe boilie. Gedurende de eerste dag kreeg ik geen beet terwijl ik verscheidene malen karper zag springen in de hoek waar ik viste. Ik wist bijna zeker dat de vis te vangen moest zijn. Na enige overpeinzingen diezelfde avond besloot in de volgende ochtend een hengel met de vertrouwde boilie, en een hengel met " frolic" (hondenvoer) te vissen. De hengel met boilie bleef de gehele dag roerloos, terwijl ik met "frolic" 3 karpers ving, allen boven de 20 pond en bovendien nog een karper verspeelde in de waterlelies.

Conclusie
Onderschat de waarde van deze overige aassoorten niet, maar gebruik ze alleen voor korte sessies waarbij vooraf niet wordt gevoerd. Het blijft vaak een kwestie van uitproberen omdat een bepaald soort aas niet overal hetzelfde resultaat brengt. Naar mijn mening zijn bepaalde soorten hondenvoer en wormen soms zeer effectief.

Tight lines

Voor reacties, aanvullingen of vragen kunt u een bericht plaatsen in de reactiebox