Produktinfo

Dé Karperwereld 74: Onderwaterobservaties

Zo rond 10 september a.s. klinkt bij de vele duizenden abonnees van Dé Karperwereld een luide plof in de brievenbus, alsof de postbezorger een zware baksteen heeft bezorgd. Nummer 74 van het oudste karpermagazine van de Lage Landen is namelijk opnieuw superdik, met maar liefst 124 pagina's leesplezier, boordenvol aansprekende artikelen van karpervissers die daadwerkelijk wat te vertellen hebben. Zoals onderstaande bijdrage van Martin Post, die wij graag als preview presenteren.

Onderwaterobservaties

Onderwaterobservaties

Karpervissers nemen de werking van rigs en methodes vaak als vanzelfsprekend aan. Voor Martin Post werkt dit anders, zien is voor hem geloven. Zijn observaties met snorkel, kijkemmer en camera, leverden spectaculaire conclusies op.

Blanken alsof het de normaalste zaak van de wereld is…

Donderdagochtend 22 juli, half zes in de ochtend. Met een hupje rol ik van m'n strecher. Ik zie dat de koude nacht het water flink laat dampen. Hoogste tijd om de koffiepercolator aan te slingeren en m'n radiootje aan te zetten om van de verslaggevers van Radio 1 te horen wat er buiten dit domein gebeurt. Bij het horen van de eerste stemgeluiden word ik direct zenuwachtig. Donderdag 22 juli is immers D-Day voor de wielerfanaten. Vandaag zal het gevecht tussen Alberto Contador en Andy Schleck op de fameuze Tourmalet worden beslecht. Het belooft een grote dag te worden, een dag waarop we iets bijzonders mogen verwachten en een dag waarin er grote veranderingen in het klassement van de Tour kunnen gaan plaatsvinden. De commentatoren verwachten een slagveld op de Tourmalet waar het volgens hen inmiddels spookt. Bliksemflitsen en regenbuien houden iedereen in de greep en doen cameramensen tot hun knieën in de modder verdwijnen. Wielrennen op topniveau: voor mij één en al overeenkomsten met mijn passie: karpervissen!

Karpervissers nemen de werking van rigs en methodes vaak als vanzelfsprekend aan. Voor Martin Post werkt dit anders, zien is voor hem geloven. Zijn observaties met snorkel, kijkemmer en camera, leverden spectaculaire conclusies op.

Zijn karpers slimmer geworden?

Ik werk de koffie zonder veel aandacht naar binnen en gooi al mijn materiaal op de kruiwagen, om van dit spektakel niets te hoeven missen. Half 12 zal de NOS al live uitzenden en dan wil ik er klaar voor zijn, gedoucht en geschoren. Terwijl ik naar huis tuf in m'n jonge maar inmiddels alweer bijna versleten barrel bedenk ik me dat ik Franklin heb beloofd om hem deze week een artikel te mailen voor Dé Karperwereld. Belofte maakt schuld, maar schulden zijn soms zo moeilijk af te lossen. Gelukkig is daar begrip voor bij de redactie. We verschuiven de deadline met een dag. Net genoeg, want terwijl Alberto Contador rood aanloopt en de aanvallen van Andy Schleck pareert, staan er in huize Post alweer enkele emmers vers gekookte hennep te dampen.

Home sweet home…

Niet alleen het wielrennen heeft me afgehouden van het schrijven van een artikel. Ik heb me met een aantal zaken beziggehouden, waardoor ik het karpervissen als het ware heb herontdekt. Zo vraag ik me al lange tijd af hoe het in godsnaam mogelijk is dat karpers onze stekken keer op keer leegvreten zonder dat we ze vangen. Wanneer je het gedrag van een karper analyseert dan is dit moeilijk te begrijpen. Karpers zijn immers simpele gewoontedieren die handelen volgens vaste patronen. Deze patronen veranderen alleen naarmate een karper geconditioneerd raakt. Het is een vrij logische en simpele theorie die al tientallen jaren wordt bevestigd op drukke circuitwateren. De karpervisserij is dan misschien geëvolueerd, het gedrag van de karper is dit zeker niet. Waarom dan toch die vele blanks en kaalgevreten stekken terwijl karpers dikker en dikker worden? Zijn ze dan toch slimmer geworden? Of gebruiken we achterhaalde methodes. Is de boilie- en vastloodvisserij misschien niet zo effectief als we met z'n allen al dertig jaar verkondigen?

Geen aanbeet, wel vis

Vorige zomer besloot ik om weer eens te gaan vissen op mijn vertrouwde thuiswater. Het is een water dat kraakhelder is geworden en waar je met snorkel en duikbril ieder detail van je stek kunt zien. Ik deed er tussen zomerse onweersbuien en muggenzwermen door wat priksessies van enkele nachten. Door de wiergroei besloot ik mijn lijnen uit te zwemmen. Dit gaf me de mogelijkheid om mijn stekken zowel vooraf als na afloop van de sessie te inspecteren. Op een enkel schubkarpertje na, die ik met een Chodrigje uit het wier wist te peuteren, bleef het de rest van de nachten stil. Dat verbaasde me niet eens, gezien de enorme hengeldruk en vele blanks die de andere vissers er maken. Eigenwijs als ik ben kon ik me niet aan de indruk onttrekken dat de karpers met de hoge watertemperatuur van ongeveer 23 graden en de enorme hoeveelheid zuurstof in het water (veroorzaakt door storm tijdens de onweersbuien), het voer wel degelijk oppeuzelden. Een paar duikinspecties bevestigden mijn gedachten. Voer, soms kilo's tegelijk, dat ik er de avond ervoor had neergelegd was keer op keer verdwenen. Springende karpers tijdens de nacht en aaskraters die zichtbaar waren, maakten duidelijk dat niet alleen brasems mijn stekje bezochten. Ondertussen blankten ook de andere vissers: tientallen nachten achter elkaar, alsof het de normaalste zaak van de wereld is.

Een snorkelsetje koop je al voor enkele tientjes en kan vervolgens enorm veel informatie opleveren.

Snorkelinspecties

Ik kan iedere karpervisser trouwens een snorkelsetje aanraden. Een bril met snorkel koop je bij een sportwinkel voor een paar tientjes. Wil je wat extra snelheid hebben tijdens het zwemmen, dan koop je ook een paar zwemvliezen. Ook die kosten maar enkele tientjes. Met deze middelen heb je de beste troef in handen die een karpervisser zich kan wensen. Je kunt nu onder water allerlei waarnemingen doen. Voor mij leverde dat feiten op die mijn visserij een nieuwe dimensie hebben gegeven!

Het was even flink zoeken voordat ik de hoofdlijn van de bodem wist te plukken en dat is een goed teken op een water waar de vis lijnschuw is

Toen Bart en ik afgelopen zomer een funsessie deden op een groot, kraakhelder zandgat, deed ik gewapend met mijn snorkelset een lijntest. Aangezien ik een fan ben van het vissen met gevlochten hoofdlijnen, besloot ik eens te gaan kijken of de hoofdlijn daadwerkelijk zo goed zinkt als de fabrikant ons belooft. Aangezien ik betrokken ben bij de ontwikkeling van onder andere lijnen, had ik op kantoor de technische specificaties al eens goed doorgenomen. In deze documenten staat de samenstelling van een lijn tot in detail beschreven.

Gatorbraid 2-tone zinkt prima en is daarnaast een erg gebruiksvriendelijke Dyneema hoofdlijn.

De 'papieren' specificaties gaven me een torenhoog vertrouwen in deze lijn. Maar aangezien de praktijk de beste leerschool is, besloot ik de proef op de som te nemen en naar beneden te duiken. Ik had ongeveer 120 meter lijn uitstaan op een diepte van vier meter en gebruikte een twintiggrams hanger. Dat de eerste meters onder de hengeltop niet op de bodem zouden liggen had ik dus wel verwacht. Toch verbaasde het me dat de lijn al zo snel tegen de bodem lag. Ik volgende al snorkelend mijn hoofdlijn. Na zo'n 15 meter kon ik de lijn al niet meer zien. Dat kwam niet omdat het water troebel werd (integendeel), maar doordat de lijn op die afstand al stijf tegen de bodem lag. Toen ik wat dieper dook, zag ik dat de lijn zelfs kleinere stukjes wier tegen de bodem aan drukte. Een zeer positief resultaat, het betekende immers dat minstens tachtig meter van mijn lijn stijf op de bodem lag. Voor deze put met extreem lijnschuwe vis, was dat een ideaal scenario. Aangezien het een warme dag was met temperaturen ver boven de dertig graden, besloten we die middag lekker te blijven dobberen en al snorkelend nog enkele inspecties te doen. Al snel kwamen we enkele kastelen van snoekbaarzen tegen. Verscholen tussen het wier op nog geen meter water. En dat terwijl de meeste snoekbaarsvissers de wat diepere glooiingen bevissen.

Dat stemt een visser gelukkig!

Niet veel later kwam ik behoorlijk dicht in de buurt van een plek waar Age (een andere visser die op dat moment actief was op het water) de avond ervoor enkele kilo's lekkere boilies in het water had staan meppen. We besloten om op zijn plek een paar keer extra naar beneden te duiken, op zoek naar boilies. Na twee keer duiken hadden we al een handvol boilies te pakken. Lachend keken Bart en ik elkaar onder water aan. Hier was duidelijk geen karper geweest. Eenmaal op de kant stuurde ik snel enkele plagende sms'jes naar Age, die daarop natuurlijk direct aan de telefoon hing. De dag erna zou zijn sessie worden beloond met een blank, de mijne ook trouwens! Natuurlijk is het leuk om zoiets met een knipoog op de stek van de buurman te ontdekken, maar in feite is het enorm boeiende informatie. Je leert veel over de locatie waar een karper zich die dagen ophoudt. Bart ving die sessie bijvoorbeeld een flinke lading vis.

Lachend duiken we al snel een flink aantal boilies op, met een knipoog naar Age.

Niet snel verstoord

Het is logisch dat een stek tijdens het snorkelen enigszins wordt verstoord. Het omwoelen van de bodem en de menselijke aanwezigheid lijken niet echt goed te zijn voor de gemoedsrust van een karper. Toch verbaast het me dat de karpers na het snorkelen vaak zeer snel op de stek terugkomen. Ik heb op diep, helder water kunnen zien dat ze soms binnen een minuut alweer aan het vreten zijn, terwijl ik dan aan de oppervlakte nog boven de stek zwem. Een karper associeert zulke acties waarschijnlijk niet met gevaar, of in ieder geval niet met negatieve conditionering.

Onderwaterbeelden bevestigen deze waarneming. Het is opvallend dat nadat er een karper is gehaakt, de andere karpers vaak zeer snel terug zijn en dan ook alweer rustig doorgaan met eten. Soms zie je zelfs dat karpers alweer aan het vreten zijn terwijl de gehaakte karper op een ander deel van het water nog wordt afgedrild! Voor mij is dit ook de reden dat ik vlak na de dril alweer voer naar mijn stek breng. Als we met zijn tweeën zijn, dan voert de één alweer, terwijl de ander nog staat te drillen. Dit kunstje heb ik overigens afgekeken van witvissers. Die mannen weten als geen ander hoe effectief deze methode werkt.

Op deze foto is duidelijk te zien hoe de schittering bijna volledig is gefilterd door het polarisatiefilter.

Polaroidbril en kijkemmer

Er zijn redenen te bedenken om een stek niet met duikbril en zwemvliezen te inspecteren. Zo is het niet aan te raden bij een zeer ondiepe stek, of met een lage watertemperatuur. Op helder water vind ik het dan toch kicken om te zien wat er op de stek gebeurt. Een overhangende boom is dan de ideale plek. De duikbril verruil ik dan voor een zonnebril met polariserende glazen. Deze filteren als het ware de schittering van het wateroppervlak, waardoor je beter de diepte inkijkt. Wanneer het water extreem helder is en de lichtomstandigheden zijn perfect, dan zie ik soms tot vier meter diep! De polaroidbril levert spannende momenten op als je het haakaas kunt zien liggen en de karper het enkele malen opneemt en uitspuugt. Of in het meest gunstige geval: als de vis alles opzuigt en vervolgens schrikt. De keren dat ik een karper vanuit een boom het haakaas heb zien opnemen en vervolgens met de kop heb zien schudden om middels het lood de haak er uit te werken, zijn niet meer op de vingers van één hand te tellen.

Ook voor de mensen die geen zin hebben om het water in te duiken of in bomen te klauteren, is er een prima mogelijkheid om toch het gedrag van karpers te observeren. Zij kunnen een kijkemmer gebruiken. Deze cilindervormige emmer heeft aan de bovenkant een gat waar je doorheen kunt kijken. De bodem is gemaakt van plexiglas. Als je de onderkant onder water drukt is het dus mogelijk om de bodem te inspecteren. Wanneer het water helder is kun je hiermee ongeveer vier tot vijf meter diep kijken. Het grote voordeel is dat je met de emmer geen last hebt van golfslag. Daardoor is het zicht in de diepte een stuk beter. Tijdens de opnames van onze DVD zag ik Ronny de Groote voor het eerst met de kijkemmer werken. Ik was verrast door alles wat ik erdoor kon zien en besloot bij thuiskomst direct zo'n ding te bestellen. Dat viel echter nog niet mee. Vele websites en telefoontjes later wist ik via een watersportzaak toch een kijkemmer op de kop te tikken. Het duurde echter nog een week of zes voo rdat de doos op de stoep stond. Het ding was namelijk niet op voorraad en moest worden geïmporteerd uit Italië. Voor de geïnteresseerden: Mark Zelle verkoopt deze kijkemmer tegenwoordig via zijn webshop (houseofcarp.nl). Dat scheelt je een hoop zoekwerk en frustratie. Nu heb je hem al binnen twee dagen in huis.

Een polaroidbril levert in combinatie met wat klimoefeningen ook veel boeiende informatie op.

Onderwatercamera

Nu we toch bezig zijn met observatiehulpmiddelen, mag het fenomeen onderwatercamera natuurlijk niet ontbreken. De meeste karpervissers zullen niet snel een onderwatercamera gebruiken. De beelden die je ermee kunt maken zijn echter zeer interessant. Na al vele jaren met dichtgeknepen billen naar allerlei DVD's te hebben gekeken mocht ik dit voorjaar eindelijk zelf met een camera op de stek aan de bak. Het overtrof mijn stoutste verwachtingen. Terwijl ik wachtte op aanbeten, kon ik allerlei rigs en aastoepassingen voor de camera tonen. Die aanbeten kwamen gelukkig. Wat volgde waren enkele prachtige en gezellige visdagen met opnames van succesvolle systemen en bevestigingen van theorieën over bijvoorbeeld de acceptatie van haakaas en het inmiddels bekende kopschudden nadat een karper is gehaakt. We schoten ook beelden van falende bijvoertactieken, die ik in dit magazine wel eens heb beschreven. Maar daarover in de volgende edities meer.

Een originele kijkemmer, gemaakt van Oranje plastic. Overbodig om te zeggen dat dit geen optimale camouflagekleur is. Om wat minder op te vallen heb ik de buitenkant groen gespoten.

Feiten

De door mij omschreven observatietechnieken hebben mijn visserij zowel in positieve als in negatieve zin veranderd. Enerzijds hebben ze ervoor gezorgd dat mijn visserij het afgelopen half jaar volledig op z'n kop is komen te staan. Simpelweg omdat de gebreken van de statische vastloodvisserij met traditionele tactieken keer op keer pijnlijk zichtbaar waren. Zekerheden werden vervelende onzekerheden. Bijvoorbeeld toen ik door mijn duikbril zag dat mijn bijgevoerde stek binnen een half uur na het inleggen van mijn haakaas, was leeggevreten. Deze constateringen motiveren me echter ook weer om op zoek te gaan naar oplossingen. De observatiemethodes bieden enorme mogelijkheden. Ik kan heilig verklaarde theorieën nu met eigen ogen op hun feitelijke werking beoordelen.

Vergeet echter niet dat traditionele observatiemethodes ook nog steeds van levensbelang zijn, bijvoorbeeld door voor dag en dauw op te staan, terwijl de buurman nog ligt te slapen; een belangrijk tijdstip waarbij het op sommige heldere zandgaten een waar springfestijn kan zijn.

Sommige karpervissers vinden dat de opkomst van onderwatercamera's de charme van de visserij doet verdwijnen. Die mensen kan ik zeggen dat ik het afgelopen voorjaar mijn meest fascinerende visdagen heb beleefd, met mijn neus zo af en toe letterlijk in het beeldscherm. Nog nooit was karpervissen voor mij zo spannend als tijdens het moment dat ik een moddervette spiegel over de stek zag schuiven. Ik zag hoe het beest mijn haakaas meermaals weigerde, het vervolgens accepteerde en opslokte, om daarna alles weer uit te spuwen, omdat de rig niet goed functioneerde. Het waren momenten dat de hartbewaking goed van pas had gekomen. Zo af en toe snakte ik echt naar adem en moest ik mijn ogen van het beeldscherm afwenden om even tot rust te komen!

Een kijkje op de bodem, gezien vanuit de kijkemmer.

Ontwikkelingen

In het begin van dit artikel had ik het al eventjes over grote verandering in het Tourklassement en de overeenkomsten die deze sport vertoont met passioneel karpervissen. Zo'n overeenkomst zijn de veranderingen die beide sporten door de jaren hebben ondergaan. Ik heb het gevoel dat we met z'n allen voor een enorm keerpunt staan. Misschien is gevoel daarbij niet het juiste woord. Doordat we steeds meer inzicht krijgen in het gedrag van karpers, zijn veranderingen immers onvermijdelijk. Gelukkig zijn er steeds meer mensen die inzien dat het niet normaal is dat karpervissers tientallen nachten moeten bikkelen voor enkele karpertjes. De onderwaterbeelden, vele oppervlakteobservaties en ook duikinspecties, laten zien dat het anders kan. De juiste interpretatie van deze observaties draagt bij aan een aantal nieuwe spectaculaire ontwikkelingen binnen de karpervisserij.

Het shockersysteem is voor mij inmiddels een vast wapen en… niet zonder succes.

Aasgoeroe Eino Gangelhof is iemand die ontwikkelt op basis van feiten. Hij voert spectaculaire veranderingen door in zijn boilierange, door aasprikkels van ingrediënten vooraf uit te testen op karpers. Ook de nuchtere vismachine John Caeyers weet praktische, innovatieve ideeën in zijn visserij toe te passen en maakt zo zijn visserij nog effectiever. Dan is er nog Koen Koops, die op een onvoorstelbaar creatieve wijze enkele unieke, nog uit te brengen systemen heeft bedacht. En Daniel Jawadnya weet iedere keer bijzonder helder en objectief te analyseren wat er voor zijn camera gebeurt. Met zulke wegvoorbereiders verwacht ik dat we het komende jaar zeker enkele grote veranderingen gaan meemaken.

Een mooi voorbeeld van een innovatie in de praktijk, is de verschuiving van het traditionele vastloodsysteem naar het eveneens simpele maar veel effectievere shockersysteem. De basis daarvan werd gelegd door het analyseren van camerabeelden van de inhaking en het vluchtgedrag van karpers. Iedereen die deze beelden kent, weet hoe gemakkelijk karpers de haak losschudden, met behulp van traditionele wartellood- en inline loodsystemen. De oplossing was simpel en enorm effectief. Zo effectief, dat het mij in ieder geval al heel wat extra karpers heeft opgeleverd.

Zorgvuldig zie ik vanaf enkele meters afstand hoe één van de dikste schubkarpers van het water zorgvuldig mijn stek leeg vreet, zonder daarbij m’n haakaas op te zuigen!

Vernieuwing

Aanvankelijk was ik van plan om dit artikel te gebruiken om enkele andere belangrijke problemen van de statische vastloodvisserij in kaart te brengen. Tijdgebrek belet me om daar in dit nummer nog aan te beginnen. Vanaf het volgende nummer ga ik echter stevig aan de karperboom schudden. De inzichten die ik al snorkelend heb opgedaan, waren voor mij dusdanig spectaculair dat het een flinke schok heeft veroorzaakt in mijn karperkennis. Maar daarover de volgende keer meer. Martin Post

Nieuwe inzichten zullen de karpervisserij in de toekomst voorgoed veranderen!

Bovenstaand artikel is een van de opnieuw weer uiterst informatieve en lezenswaardige bijdragen die zijn opgenomen in de opnieuw maar liefst 124 pagina's tellende nieuwe uitgave van Dé Karperwereld. Nummer 74 van dit magazine ligt zo rond 10 september a.s. in de bus bij de abonnees en is vervolgens ook voor € 8,75 te koop in de boekhandel en kiosk. Kijk voor een interessante abonnementsaanbieding op www.hengelsporthuis.com

Dé Karperwereld 74

Dé Karperwereld
http://www.dekarperwereld.nl