Rot@ry Letter

14.3 Oppervlaktevissen

vorige

Inleiding

Een passage uit maak kennis met…Hans Brinkel

Wat is je mooiste karper?

Een van mijn mooiste karpers die ik gevangen heb, vind ik toch wel de vol schubspiegel. Maar een van mijn mooiste vangsten was toch wel een karper die ik in een singel in Voorburg ving met de korst. Ergens rond 1985 zag ik werkelijk een droom van een grote schubkarper aan de oppervlakte azen. Ben toen als een speer naar huis geracet om een hengel te halen en brood. Eenmaal terug op de plek vond ik de karper gelukkig een twintigtal meters verderop nog steeds met zijn kop azend pal tegen de kant. Met een grote ruime boog ben ik er uiterst behoedzaam omheen geslopen, en 5 meter er vandaan op hengellengte de korst te water gelaten pal tegen de kant. Languit lag ik op mijn buik in het natte gras. Het leek wel een eeuwigheid voordat de karper mijn korst pakte en opeens vanuit het niets hoorde ik een enorme slurp en mijn lijn vertrok…..hangen!! Werkelijk een plaatje van een magnifieke schubkarper die zeker dicht of over de dertig pond heen ging , maar ja.....in de haast geen weegschaal meegenomen he!.
Het mooie van deze vangst zit hem voor mij persoonlijk in het feit dat ik slechthorend ben. Want letterlijk doordat al mijn zintuigen strak stonden van de spanning hoorde ik de karper de korst naar binnen slurpen, waarop ik kon reageren door aan te slaan. Nooit meer zoiets meegemaakt, en absoluut een van de mooiste vangst herinneringen voor mij!.

Bovenstaande inleiding uit de serie maak kennis met… van karperwereld leek mij voor deze rotary bijdrage wel een treffend voorbeeld van hoe spannend het oppervlakte vissen wel niet kan zijn.

Al lezende moet ik concluderen dat mijn voorgangers Jeroen & Martijn al veel zinnigs en het een en ander zeer duidelijk hebben omschreven omtrent dit onderwerp. Goed gedaan heren! Zal proberen om een aanvulling te geven vanuit mijn eigen ervaringen omtrent het oppervlaktevissen.

Vond het grappig om te lezen dat Martijn in zijn inleiding melding maakte dat hij het vissen met drijvend aas in het begin maar verrekte moeilijk vond!
Laat ik deze manier van vissen nou juist de makkelijkste manier van karpervissen vinden. Juist ook vanwege het feit dat het een iets makkelijkere manier van vissen op de karper is dan de doorsnee manieren zoals de penvisserij of systeemvisserij, kregen we vroeger al te maken met jaloerse types die het fenomeen oppervlakte vissen een negatieve stempel probeerde te geven.
Moet zeggen dat ik dit nooit zo heb begrepen…sommigen noemden het zelfs stropen! Nou ja…!
Vroegah rond de jaren 90, toen ik nog viste met een vaste vismaat speelde dit ook al. Hij een verstokte systeemvisser (toen al!), kon uitermate jaloers reageren als ik met de korst binnen een fractie van de tijd dat hij viste een paar aardige karpers wist te vangen in de vroege ochtend…" het was niet eerlijk " , " zo kan ik het ook " en nog meer van dit soort kreten waren voldoende om in het vervolg ieder zijn eigen weg in te slaan. Echt begrepen heb ik het nooit… Mijn inziens is het doel van het vissen " an sich" buiten het excuus "for being there" toch om iets te vangen? En dan moet een ieder voor zich zelf toch maar uitmaken op welke wijze hij dit wenst te doen?. Het oppervlakte vissen is dus 1 van de vele manieren en technieken welke ik dus graag hanteer om onze geliefde karper te belagen en in mijn ogen nog eens 1 van de meest spannende manieren ook.. Dus waarom soms zo moeilijk doen als het ook makkelijker kan?.

Van de oppervlakte geplukt

Nog meer geschiedenis…

Mijn interesse voor het oppervlakte vissen kreeg een enorme boost nadat ik mijn eerste karperboek kocht tijdens de Bruins Hengelsport karperdagen in Boxmeer. Mijmeringen... wat een spannende tijd was dat toen nog! Het grote karperboek van Rini Groothuis… met handtekening van de "master himselve"!, werd door mij in no time geheel verslonden. Wat een berg info kon je als beginnende karpervisser uit dat boek halen!. En 1 van de meest spannende verhalen uit dit onvolprezen karperboek ging over het oppervlaktevissen met als titel… Drijven op karper. Maar liefst 48 pagina's met info over het oppervlakte vissen.
Met name het hoofdstuk honde- en kattebrokken geschreven door gastschrijver Peter Paul Blommers maakte op mij een onuitwisbare indruk! Het verhaal de " Beulenpoel" heeft nog jarenlang rond mijn hoofd gespookt. Wat zou ik daar puur uit nostalgie nog eens graag willen gaan vissen. Het toeval geschiedde dat ik met de zeer sympathieke Peter Paul Blommers velen jaren later langs een andere weg bevriend bent geraakt. Wij beiden hadden namelijk nog een passie en dat was het verzamelen van oude en antieke visspullen… En euh…dat hij met Felix kattenbrokken vandaag de dag nog steeds weet te scoren zal je vast niet verbazen! Lees Jan Junge zijn notities uit De Karperwereld, nummer 39 er nog maar eens op na. Voor iemand die nog maar zeer weinig uurtjes vist per jaar vind ik het uiterst effectief als je een 32 ˝ pond Lederkarper weet te vangen in een korte sessie met Jan Junge die verder visloos bleef!. Zoals gezegd: Felix-Oeh! Dat sma(a)kt!

Terug naar de rotarybijdrage …

Geheel terecht begint Martijn zijn rotary met het onderwerp observeren, hij noemt het geheel terecht zelfs het "de kunst van het observeren" Ook ik kan niet benadrukken hoe belangrijk een goede zonnebril is. Ook ik heb net als Jeroen jarenlang zitten klooien met polaroid voorzetglazen e.d. Totdat een aantal jaren er in de Beet een advertentie verscheen van een bedrijf dat brillen op sterkte kon leveren met polariserende glazen. Dit was toen nog uniek, nu zijn er meerdere bedrijven die dit kunnen leveren en voor veel minder geld ook als wat ik er toen voor heb moeten betalen.(zoek maar eens op Google) Wel raad ik je aan om de polariserende glazen te laten ontspiegelen, ook dit heeft absoluut een grote meerwaarde. De prijs wat ik toen moest betalen voor die bril loog er niet om, maar ik beschouw het vandaag de dag nog steeds als 1 van mijn beste hengelsport aankopen welke ik tot nog toe hebt gedaan. Je ziet zo ontzettend veel meer met een juiste bril en voor de " zichtvisser " wat wij als oppervlaktevissers nu eenmaal zijn is dit dus een "must have ".

Een kleine aanvulling wil ik wel maken, draag tevens een pet met een klep, zodat je geen last heb van de zon inval van bovenaf.. Just a detail. Wat Jeroen verder aanhaalt om het ook eens vanuit de hoogte het water te verkennen, dit gaat ook heel goed als je staandend fiets langs de oever. Probeer hierbij ook "door" het water heen te kijken…vaak liggen ze wat dieper en zul je ze met enig geduld en goed oefenen toch waarnemen.

Zien of gezien worden…

Jeroen haalt aan dat een karper soms blind kan over komen, dit kan wel kloppen daar ik meen eens gelezen te hebben dat de karper geen dingen zichtbaar kan waarnemen tot 5 centimeter voor z'n smoel ….het pakken van oppervlakte aas gaat dan soms ook stuntelig, al weten ze vaak toch feilloos de weg naar het oppervlakte aas prima te vinden. In de kennisbank van de Karper studie groep (K.S.N) moet meer gedetailleerde info te vinden zijn over het zicht van de karper. Het zicht van de karper is meer dan goed!, let dus vooral op je bewegingen aan de waterkant en bovenal houd rekening met de zonstand.

Azers, Zwemmers en Zonners…

De "Azers"…

Wat ik nog mis is de periode waarin dit zich afspeelt. Ik ga er nu maar vanuit dat we het hebben over de warmere periode …de dagen met volop zon dus. Op dit soort dagen herken ik de door Jeroen beschreven gedragsindeling ook wel. In wezen voor de oppervlakte vissers de periode om volop met oppervlakte aas aan de slag te gaan. Zelf start ik hier mee op dagen dat het water in het voorjaar al enigszins verwarmd is geraakt. Als je in de gelukkige omstandigheden verkeert dat je ongestoord op een stek exclusief aan de gang kan gaan, loont het om een aantal dagen vooraf te voeren. Ook hier kun je dan het beste zo verspreid als mogelijk over een grote oppervlakte voeren om het maximale rendement te behalen. De vissen zullen dan ook verspreid over het water azen en hiermee omzeil je dan ook in grote mate stekdressuur na enige vangsten. De azers zijn vanzelfsprekend het meest actief in de late avonduren en vooral in de voege ochtenden. Als je vooraf kunt voeren zoals ik hierboven beschreven hebt, kun je ook midden op de dag echt brokken maken. Over het benaderen van de meer passieve azers en het in de richting brengen van je aas naar de karper nog een kleine aanvulling. Probeer in zo'n geval altijd iets van een natuurlijke dekking te vinden. Dit kan zijn direct onder wat overhangende takken of nog beter de rand van een plompenblad of anders stijf tegen de kant aan. Op de een of andere manier beschouwt de karper dit vaak als "veilig".

De "zwemmers"…

Deze tref ik het meest aan zo'n paar uur na zonsopgang en kort voor zonsondergang. Het lijkt er dan op of ze dan onderweg zijn naar hun rustplek of juist naar hun aasplek. Soms lukt het door wat te voeren door wat aas in hun zwempad te leggen. Enkel zul je dan wel ruim van te voren moeten inschatten wat hun zwempad is, van het lawaai van het in het water vallende brood lijken ze echt te schrikken en nog harder door te zwemmen…vooral al ze al wat meer negatief geconditioneerd zijn op oppervlakte aas. Ligt het er eenmaal voordat ze aan komen zwemmen, willen ze nog wel eens omdraaien voor een lekkere hap.

De " zonners"…

Dat zijn pas lastige vissen! Bij zonnende karpers maak ik de meeste kans op succes met mini aas zoals kattenbrokken en minder met groot aas als broodkorsten. Wel is het mij ook opgevallen dat vaak de wat meer actievere karpers in de buurt van de " zonners " zich meer ophouden in de wat diepere waterlagen….en dit zijn vaak ook nog eens de grotere vissen!. Het loont in zo'n geval echt om van tactiek te gaan wisselen en het in zo'n geval het eens met de penhengel te proberen. Wil je het toch proberen met oppervlakte aas, probeer het dan maar eens met kattenbrokken.

Kattenbrokjes uit Frankrijk

Dressuur…

Helaas voor ons als oppervlakte aas vissers heb ik sterk de indruk dat de karper vrij snel door hebben wanneer er langere tijd gevist is geweest met oppervlakte aas. Nog eerder dan bijvoorbeeld met de systeemvisserij. De vangsten lopen dan sterk terug en we zullen opnieuw moeten zoeken naar alternatieve vangst methodes. Vooral kort na de zomerperiode lijkt het soms wel of niets meer lukt. Velen haken dan ook af en gelukkig zijn de schoolvakanties dan ook weer afgelopen. Nu lukt het vaak enkel diep in de herfst in een korte periode nog om met oppervlakte aas succesvol te zijn. Ook moet je het eens met oppervlakte aas proberen na een hele zware regenbui of nog beter, direct na een onweersbui. Door de extra zuurstof van het regenwater lijkt het wel of de karpers dan extra graag aan de oppervlakte verpozen.

Vissen in het donker…

Jeroen schreef het, met volle maan kun je de karpers en je aas nog goed waarnemen Maar ook in het schijnsel van de straatlantaarns bij de bruggen kun je nu goed "scoren" Het lijkt wel of de karpers dit soort plekken dan graag aandoen vanwege de aantrekkingskracht van het licht op insecten.

Aas…
Brood, kattenbrokken, hondenbrokken…het werkt allemaal. Met hele sneetjes brood vissen zoals Martijn beschrijft lijkt me een lastige opgave, ikzelf heb er geen ervaring mee. Wel voer ik vaak hele sneetjes brood en vis ik juist met zo'n klein als mogelijke drijvende stukje korst direct in de buurt van de snee brood…ook hier, de karper lijkt dit " veiliger " te vinden. Wel vis ik liever met wit brood dan bruin brood….puur omdat wit brood beter op de haak blijft zitten dan het brossere bruin brood wat eerder loslaat. Hondenbrokken (Dog Broc) kun je ook goed inzetten. Voor het haakaas doe je nu een flink aantal brokken in een plastic zak, je doet er wat water bij (het best water aan de waterkant en geen leidingwater!), blaas wat lucht in de zak en knoop de zak dicht. Na zo'n 10 minuten worden ze wat zachter en kun je ze uitstekend met een elastiekmontage bevestigen aan je haak. Voor het haakprobleem zoals Martijn beschrijft heb ik wel een oplossing… In Frankrijk verkopen ze kattenvoer wat ik hier nog niet ben tegen gekomen. (zie foto)…met de vlijmscherpe dundradige Maruta Kinruy haak kon ik deze kattenbrokken zonder problemen aan mijn haak prikken. Helaas ben ik door mijn voorraad Maruta Kinruy haken heen en moet ik nog een alternatief haak zien te vinden. Elk jaar als ik naar Frankrijk ga neem ik twee van die zakken mee retour. Deze meng ik gewoon met andere kattenbrokken en hiermee kom ik het seizoen wel door.

Floater controllers…

Voor wat betreft de floater controllers….ik heb er verschillende in mijn bezit, echter ik gebruik ze nauwelijks! Als ik ze al gebruik zal mijn eerste keus die van Fox zijn. Ja, ook ik vind ze lomp en in dergelijke gevallen probeer ik in eerste instantie de vissen door het voeren dichterbij te lokken binnen hengelbereik. Met lichtgevende dobbers heb ik met de penvisserij enkel negatieve ervaringen,dus schat ik zo in dat het met de glow in het dark dobber van " Van Eik" het niet veel beter zou gaan.

... met centraal gat

Een zijsprongetje… Een paar jaar terug stonden we op een camping in Frankrijk en vermaakte de jeugd zich met het vangen van karpertjes van rond de 5 tot 10 pond. Een van de topstekken was een brug waar velen vanaf visten met ene dobbermontage. Ook hier had de dressuur al toegeslagen, dus om kans te maken op goede vangsten deed ik " iets" anders. Ik voerde met kattenbrokken en dit werd vrijwel meteen gepakt door de karpers…enkel wel op zo'n 20 meter afstand buiten de brug. Veel visspullen bij me, maar helaas geen floater controller laat staan een dobber in m'n vistas!. Geen hengelsportzaak te bekkenen in de buurt dus maar zelf iets in elkaar geknutseld. Gelukkig lusten we nog wel een wijntje, dus van de wijnkurken werd met behulp van een wartel en een peil loodje een floater controler in elkaar geknutseld. Het zag er niet uit…maaaaaaar het werkte wel! Nog nooit zoveel karpers gevangen als toen, en allemaal op een voor de karper "veilige" afstand van de brug. Was al met al best nog wel een geinige visserij met m'n spinhengel, zelfs mijn beide dochters en vrouwlief vonden het ineens weer leuk om eens met pappa te gaan vissen …lol.

Materiaal…

Hengels:
De ideale oppervlakte hengel (wat je tevens ook als penhengel kunt gebruiken), zou ik willen omschrijven als volgt. Een zo lang als mogelijke hengel gerelateerd naar je eigen lichaamslengte is ideaal. In mijn geval met een lengte van 1,80 meter, betekent dit een hengel van 3,90 meter (13 voet). Het liefst moet er op zo'n hengel veel ogen op zitten , als leidraad kun je 1 oog per voet hanteren. Dus 13 ogen op een hengel van 3,90 meter. Helaas lijkt het er vandaag de dag steeds meer op dat de hengels juist met steeds minder ogen afgebouwd worden…dus goed zoeken loont wellicht. Spro en Ultimate hebben een aantal hengels in hun assortiment met veel r.v.s. ogen welke voor ons doel goed bruikbaar zijn in verschillende lengtes en testcurves. Ze zien er ook nog eens fraai uit en zijn nog betaalbaar ook met prijzen van rond de 100 euro. Een hengel met een testcurve van rond de 1,5 lbs tot 1,75 lbs zijn perfecte hengels voor het vissen in Nederland. Aangezien we op korte afstand vissen is het buigingsverloop van de hengel uiterst belangrijk. Een slow taper of een medium taper hengel is voor ons doel zeer geschikt. Wil je bij obstakels aan de slag gaan, dan kun je voor een hengel kiezen met een zwaardere testcurve in de klasse 2 tot 2 ˝ lbs, maar kies dan wel voor een hengel die te allen tijde toch soepel buigt zodat de hengel deels als een schokbreker kan fungeren. Ook hengels van glasvezels zijn nog steeds zeer goed bruikbaar voor het vissen op korte afstand…soms zelfs nog beter dan hengels van grafiet!.

Werpmolens:
Een goede medium klasse werpmolen met een smeuďge slip…zoals Kees Ketting dit altijd zo mooi kon zeggen, is net als de juiste keuze van je hengel van groot belang. Het moet de lijn netjes opspoelen en de slip moet uitmuntend zijn werk doen door zonder haperen de lijn soepel af te geven. Veel oude klassieke molens zijn voor dit doel vaak nog beter dan de werpmolens die vandaag de dag met ik weet niet hoeveel kogellagers nieuw worden verkocht.

Werpmolens met een smeuige slip

Vislijnen:
Een soepele lijn met enige rek is voor ons doel goed bruikbaar. Mocht je toch kiezen om met je afstandshengels die vaak stugger zijn te gaan oppervlaktevissen dan zul je meer hebben aan een lijn met veel rek zoals de maxima lijnen. Heb je een soepele lange hengel tot je beschikking dat kun je volstaan met een lijn met minder rek…kwestie van materiaal op elkaar afstemmen. Ook de lijndikte zul je moeten afstemmen op het water wat je wilt gaan bevissen. Met een lijndikte van 25/00 mm kun je doorgaans overal wel goed mee aan de slag. Sinds vorig jaar ben ik wel aan het experimenteren met fluor carbon lijnen zoals de X-line. De karper is goed in staat om de aan het oppervlakte drijvende lijn goed waar te nemen. Kun je de lijn verstoppen achter een plompenblad dan speelt dit minder een rol van betekenis. De X line is mij voor dit doel goed bevallen, wel zul je hem ietsje in moeten vetten om hem drijvend te maken. Dit kun je doen met speciaal voor dit doel in de handel verkrijgbare lijnvet zonder siliconen. Tip uit de oude doos:…heb je geen lijnvet op voorraad, haal dan je handen eens door je haren en haal dan je vislijn door je handen…vaak is dit al voldoende om je lijn te laten drijven. Een onderlijn gebruiken zoals Jeroen beschrijft zie ik persoonlijk niet zo zitten…bij het vissen op dergelijke korte afstanden moet je proberen zo veel als mogelijk zwakke schakels zien te vermijden. Een onderlijn van 25/00 mm knopen aan een hoofdlijn van 30/00 mm beschouw ik als een zwakke schakel. Beter kun je dan wat geld investeren in een extra spoel voor je werpmolen zodat je altijd met verschillende lijndiktes kunt vissen…inspelen op de omstandigheden.

Haken:
Heel simpel gezegd…recht toe , recht aan haken met een lange rechte haakpunt en een lange haaksteel genieten mijn voorkeur.

Haken voor het oppervlakte vissen

Helaas ook dit soort haken vind je steeds minder in de schappen. Mijn favoriete haak voor dit doel was tot kort geleden de Jack Hilton haken…nergens meer te vinden!. Wellicht zijn er nieuwe modellen recht toe recht aan haken op de markt verschenen..als deze dan ook nog eens zo'n teflon coating hebben (deze reflecteren minder de zon), dan heb je wellicht een goede haak te pakken. Iemand een suggestie?

Belangrijk vind ik om je haak bij het oppervlakte vissen deze te verbinden met je hoofdlijn via een "ouderwetse " bled knoop of de naaldknoop. De lijn moet dan vertrekken vanuit de binnenkant van het oog. Let op, de lijn niet door het oog halen!

Haak met bledknoop

Gek genoeg ben ik voor de systeemvisserij in de loop der jaren steeds kleinere haken gaan gebruiken (maat 6-8), echter voor het oppervlakte vissen met de korst blijf ik trouw aan een maatje 4 en soms zelfs nog een maatje 2 haak. Zoals eerder gezegd gebruikte ik voor die Franse kattenbrokjes een Maruta Kinrua haak, dit is een dundradige klauwpunt haak. Juist vanwege het feit dat dit een klauwpunt haak is kan ik er doorheen prikken wat me met een rechte haakpunt niet lukt…de uitzondering op de regel dus.

Verrekijker:
Ook een kleine opvouwbare verrekijker vind ik een onmisbaar instrument voor het lokaliseren van karpers, en ontbreekt nooit in mijn vistas.

Schepnet:
Oppervlakte vissen zie ik als een actieve visserij waarin grote afstanden afgelegd wordt. Veel plezier beleef ik dan ook aan mijn inschuifbare landingsnet van PB products. Deze landingsnet heeft niet zo'n idioot grote zak er aan hangen waar je enkel wat aan hebt in Frankrijk. De zak is naar de huidige maatstaven te noemen eerder klein dan groot, niettemin vind ik dit eerder een voordeel dan een nadeel. Vooral als de zak eenmaal nat is geworden neemt het gewicht flink toe…en alles zul je zelf moeten dragen. Tot hoge twintigers leveren mij geen enkel probleem op met het landen van de karper met deze landingsnet.

De paaitijd…

De paaitijd voor de karper is aangebroken. Waar opeens al die vissers allemaal vandaan komen….geen idee. Het lijkt dan zo gemakkelijk om de karper te belagen, en soms lukt het een enkeling ook wel eens. Zelf heb ik het afgeleerd en vis ik niet meer op de paaiende karpers zelf en beleef ik er meer plezier aan door ze enkel te observeren en eventueel foto's te schieten.

De paaitijd lag nu al enige dagen achter ons, en ik besloot om poolshoogte ge gaan nemen op de lokale plas om te kijken of de karper alweer terug gekeerd was van de zijsloten. Een groepje van zo'n 8 hoge twintigers waren zeer actief aan het azen in een verscholen hoekje. Snel de hengel opgetuigd en wat broodkorsten in het water gestrooid. Vrijwel direct werden de broodkorsten gulzig van de oppervlakte geslurpt wat mij toch wel zeer verbaasde gezien het feit dat er veel dressuur heerst op oppervlakte aas op deze plas. Vrij vlot ving ik een uiterst fraaie schubkarper van rond de 28 pond. De schub liet ik van de vangstplek afzwemmen om hem een stukje verder af te drillen. In negen van de tien gevallen ben ik door de verstoring van de visplek hoe dan ook toch uitgevist. Echter..ze bleven gulzig korsten pakken van de oppervlakte Dus wederom een poging gewaagd, en weer ging het vlotjes… Geen tijd voor foto's dit keer…hongerig naar meer viste ik snel door! Maar liefst 6 karpers van allemaal ruim in de 20 ponds klasse wist ik binnen een half uur op deze manier te vangen…een hele aparte en unieke ervaring rijker geworden ging ik uiterst tevreden huiswaarts.

Hans Brinkel

volgende