Rot@ry Letter

17.2 Visserijwetgeving in Nederland

Het hoe en wat ten aanzien van de karpervisserij en de Wet op de Openlucht Recreatie (WOR)

vorige

Inleiding

Nadat Aart het startschot heeft gegeven is het nu mijn beurt om jullie wat te vertellen over het onderwerp 'visserijwetgeving in Nederland', en vooral welke kansen dit biedt tot verruiming van de nachtelijke karpervisserij. Waar ga ik het allemaal over hebben in deze rotary zullen jullie je wellicht afvragen? Sinds 1 januari 2006 zijn de Organisatie ter Verbetering van de Binnenvisserij (OVB) en de Nederlandse Vereniging van Sportvissersfederaties (NVVS) gefuseerd tot Sportvisserij Nederland. Ik zal daarom eerst van de gelegenheid gebruik maken om toe te lichten wat deze organisatie, waar ik zelf werkzaam ben, zoal betekent voor de karpervisserij in Nederland. Vervolgens ga ik verder in op de WOR en daarnaast ook de Europese Kader Richtlijn Water. Daarna een stukje politieke beïnvloeding en tot slot neem ik jullie mee naar de ontwikkelingen op karpergebied in de regio's Rotterdam en Utrecht, kortom wat praktijkvoorbeelden. Let's start the show!

Let's start the show!

Sportvisserij Nederland en karpervissen

Een belangrijke groep binnen de sportvisserij vormen de karpervissers. Karpervissers stellen specifieke eisen aan het visbestand en het viswater. Sportvisserij Nederland werkt voor en achter de schermen aan de beeldvorming ten aanzien van karper en karpervisser bij o.a. de water- en natuurbeheerder. Dit doet Sportvisserij Nederland door met kennis van zaken over de vis- en visserijwereld het vis- en waterbeleid van de beheerders te beïnvloeden. Vanuit Sportvisserij Nederland wordt de KSN geadviseerd en ondersteund bij allerlei karpergerelateerde onderwerpen. Het bekendste en meest actuele onderwerp is toch wel de komende intrekking van de WOR.

Bijna de helft van alle sportvissers vist wel eens 's nachts en bij de karpervissers ligt dit percentage uiteraard nog veel hoger. Naast het ondersteunen van de KSN worden verenigingen en federaties geadviseerd bij het karperbeheer en de inrichting van viswateren. Er vindt verder onderzoek plaats naar karpersterfte en er lopen nog enkele 'karperprojecten', zoals een onderzoek naar verwilderde karper. En uiteraard is sportvisserij Nederland een vraagbaak voor individuele sportvissers. Tot zover Sportvisserij Nederland, voor meer informatie verwijs ik jullie naar de site: http://www.sportvisserijnederland.nl/.

De Wet op de Openluchtrecreatie (WOR)

Met ingang van 1 november 2005 wordt de WOR in fases ingetrokken. Het bij de WOR behorende vergunningsstelsel blijft echter tot 1 januari 2008 van kracht. Vanaf 1 januari 2008 is er dus geen landelijke kampeerregelgeving meer, maar dienen gemeenten zelf een kampeerbeleid op te stellen. De intrekking van de WOR is van groot belang voor de toekomst van de nachtvisserij, in het bijzonder de karpervisserij.

Nachtvissen is in Nederland wettelijk toegestaan in de maanden juni, juli, augustus. Steeds meer HSV's maken gebruik van de mogelijkheid ontheffing voor de overige maanden aan te vragen. Daarnaast wordt er gestreefd naar het opheffen van het verbod op nachtvissen op een aantal wateren. Vooral karpervissers verblijven langere tijd aan de waterkant en maken daarbij gebruik van kampeermiddelen. Formeel gezien is dat -buiten de daarvoor aangewezen kampeerterreinen- niet toegestaan. Nachtvissen in combinatie met kampeermiddelen wordt dus beboet of gedoogd. Door het opheffen van de WOR ontstaan mogelijkheden om het nachtvissen in combinatie met een langer verblijf aan de waterkant te legaliseren.
Gevolg van het intrekken van de WOR is dat de gemeenten vanaf 2008 zelf bepalen waar en op welke wijze mag worden gekampeerd. Als handreiking voor gemeenten heeft LNV en de VNG het boekje "Het kampeerbeleid na de Wet op de Openluchtrecreatie' uitgebracht. Gemeenten worden geadviseerd om voor 2008 een Gemeentelijke beleidsvisie kamperen uit te brengen.

De verwachting is dat de meeste gemeenten via het bestemmingsplan specifieke kampeerterreinen zullen gaan aanwijzen en het kamperen zullen gaan regelen via de APV (Algemene Plaatselijke Verordening). In het genoemde boekje is een model-APV opgenomen. In het boekje wordt ook aandacht besteed aan het nachtvissen. Dit wordt, net als bijvoorbeeld Scouting, beschouwd als het kamperen buiten kampeerterreinen. Volgens het boekje kan het nachtvissen mogelijk worden gemaakt door het aanwijzen van gebieden waar het verbod op kamperen niet geldt.

De intrekking van de WOR biedt mogelijkheden om de nachtvisserij, vooral voor wat betreft het nachtvissen waarbij gebruik wordt gemaakt van kampeermiddelen, uit te breiden. In principe betekent dit wel dat de HSV's afzonderlijk met de 400 gemeenten aan de slag moeten. Per gemeente zullen gebieden moeten worden aangewezen waar mag worden nachtgevist met gebruik van kampeermiddelen. De sportvisserij dient zelf deze gebieden aan te wijzen. Hierbij dient rekening te worden gehouden met mogelijke overlast (bebouwing, kwetsbare natuurgebieden etc.). Het lijkt veel werk om alle verenigingen dit zelf te laten regelen. Gedacht kan worden aan bijvoorbeeld het ontwikkelen van een regionaal (provinciaal) nachtvisbeleid.

Na 1-1-2008 legaal??

Regulering nachtvissen

Kijkende naar de praktijk is sturing/regulering, vooral voor wat betreft het nachtelijke karpervissen, gewenst. Via de invoering van een nachtvispas kan hier invulling aan worden gegeven. Op een aantal plaatsen werkt dit goed en behoort overlast tot het verleden. Voor het invoeren van een nachtvispas dient de visrechthebbende eerst een privaat verbod op het nachtvissen in te voeren. Pas daarna kan effectief een nachtvisvergunning worden ingevoerd. Een nachtvispas valt of staat met handhaving en controle. Deze controle kan (deels) worden betaald uit de inkomsten verkregen uit de nachtvisvergunning. Dit systeem wordt de laatste jaren met succes in Frankrijk gehanteerd. Wie in dit land wil nachtvissen krijgt een extra aantekening op zijn vergunning die ca 15 euro kost. Met dit geld worden de extra (nachtelijke) controles betaald. Een nachtvisvergunning in combinatie met gemeentelijk beleid lijkt de manier om het nachtvissen te reguleren. Let wel, een nachtvispas staat los van de VISpas die iedere sportvisser in ieder geval dient te hebben, of dit nu de KLEINE VISPAS, VISPAS of JEUGDVISPAS is.

Europese Kaderrichtlijn Water (KRW)

Naast de Visserijwet en Wet op de Openluchtrecreatie is ook het nieuwe Europese waterbeleid, genaamd de Europese Kaderrichtlijn Water, van invloed op de sportvisserij en niet in de laatste plaats ook op de karpervisserij. Een goede waterkwaliteit vinden we belangrijk in Nederland. Omdat water zich weinig aantrekt van landsgrenzen, zijn daarom internationale afspraken gemaakt.
Daarom is sinds eind 2000 de Europese Kaderrichtlijn Water van kracht. Die moet ervoor zorgen dat de kwaliteit van het oppervlakte- en grondwater in Europa in 2015 op orde is. De Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) schrijft voor dat de visstand een van de parameters is waaraan de kwaliteit van het water moet worden afgelezen.
In de KRW heeft de visstand een expliciete functie gekregen; in alle zoete en brakke wateren dient monitoring van de visstand plaats te vinden. Er wordt gevist met allerlei vistuigen die ook speciaal op maat worden gemaakt, variërend van fuiken tot boomkoren en boomkuilen. Met behulp van lengte- en gewichtsmetingen kunnen de populaties van de aanwezige soorten worden beschreven in termen als populatieopbouw, paai- en opgroeisucces en conditie.

Wat heeft dit alles nu te betekenen voor ons 'karpervissers'? Houd er rekening mee dat bijvoorbeeld spiegelkarperprojecten (SKP-en) niet zo zeer strijdig zijn met de KRW, maar dat terughoudendheid in de toekomst wel van belang is.

Zo ver mogen we het niet laten komen!

Politieke beïnvloeding

Politieke beïnvloeding, waar moet je dan aan denken?! Kort samengevat komt het er op neer dat we in Nederland ontzettend veel water hebben en dat we daardoor ook te maken hebben met veel verschillende water- en terreinbeherende instanties. Dit vraagt om belangenbehartiging op regionaal en lokaal niveau. Hiervoor hebben we de hengelsportfederaties, -verenigingen en KSN regio's, die op lokaal niveau door de inzet van actieve vrijwilligers al heel wat mooie dingen hebben bereikt.

Laat ik een praktijkvoorbeeld geven uit mijn eigen ervaring. Enkele jaren geleden heb ik voor mijn toenmalige studie twee maal een half jaar stage gelopen bij één van de grotere recreatieschappen van Nederland. Dit recreatieschap is een samenwerkingsverband tussen de gemeenten en Provincie en is verantwoordelijk voor het beheer van de openbare recreatieterreinen in de betreffende provincie. Toevallig viste ik in die periode veel op één van deze terreinen. Op de meeste recreatieterreinen is (met uitzondering van de incidentele drukke 'badgastdagen') de hengelsport één van de belangrijkste vormen zoniet dé belangrijkste vorm van recreatie. Nachtelijke aanwezigheid is op al deze terreinen verboden (tussen zonsondergang en zonsopkomst), laat staan het vissen. Hierop wordt ook streng gecontroleerd. Ik merkte echter dat de hengelsport op de terreinen bij de beleidsmedewerkers en beheerders verder totaal niet leefde. Men wist niet dat er werkelijk zo veel gevist werd, maar na het tonen van enkele vangstfoto's van die terreinen was men stom verbaasd dat 'zulke monsters' er ook voor kwamen en begreep opeens veel beter waarom al die 'mannetjes' daar elk weekend massaal zaten te vissen. Langzaam maar zeker heb ik toen het beeld van de sportvisserij kunnen bijstellen en opeens bleek dat de beleidsmakers wel degelijk open stonden voor verruiming van de sportvisserijmogelijkheden op de terreinen. Zo wordt er inmiddels 'bij wijze van proef' op verzoek van een karpervisser een ontheffing verleend voor een radiografisch bestuurbaar voerbootje (wat in de Verordening verboden is) en is ook het nachtvissen weer 'bespreekbaar', er is zelfs een heus nachtvissysteem op één terrein in ontwikkeling. Ongeacht of het nachtvissen uiteindelijk geheel of gedeeltelijk opnieuw mogelijk zal zijn is de eerste stap gezet, en niet in de laatste plaats door het initiatief en de inzet van een individuele karpervisser die op professionele wijze het recreatieschap heeft benaderd met zijn verzoeken. Moraal van dit verhaal is, dat schreeuwen en klagen op de lokale overheid in ieder geval niks zal opleveren. Besef je goed dat bij veel overheden niet zo zeer een 'anti-sportvisserij' klimaat heerst maar dat het vaak meer onwetendheid is. Door op een professionele, goed onderbouwde en bestuurlijke manier de wensen van de karpervisserij onder de aandacht te brengen is meer mogelijk dan je denkt! En laten we wel wezen; nee heb je en ja kan je krijgen!

De nachtelijke uurtjes zijn doorgaands productiever...

Ontwikkelingen regio Rotterdam

Zoals jullie inmiddels hebben kunnen lezen zijn er heel wat mogelijkheden om in actie te komen. Hieronder bespreek ik kort twee regionale initiatieven.

Oprichting 'Karperafdeling HSV Groot Rotterdam e.o.'
Binnen HSV Groot Rotterdam is sinds een klein jaar een karperafdeling actief, geïnspireerd door de mogelijkheden die de Visserijwet en WOR bieden. Het zal niet als een verassing komen dat het hoofddoel van de karperafdeling is om de nachtvismogelijkheden (periode, wateren en tentje) te verruimen. Op dit moment is het opstellen van een beleidsdocument, met daarin de plannen en werkwijze, in volle gang. We zijn als afdeling erg benieuwd naar de wensen en bereidheid tot medewerking van de leden. Daarom is er een speciaal emailadres aangemaakt, waar karpervissende leden die zich daartoe geroepen voelen een reactie naar kunnen sturen: karperafdeling-rdam@orange.nl. Let wel, het emailadres is geen vraagbaak voor informatie over karpervissen, wateren en bestanden maar puur bedoeld om de leden de kans te geven hun ideeën in te brengen. Op deze manier willen wij ook de wensen van onze achterban inventariseren.

Ieder karpervissend lid van Groot Rotterdam wordt aangeraden om de website (www.groot-rotterdam.nl) nauwlettend in de gaten te houden. Zodra er nieuws is of nieuwe ontwikkelingen gaande zijn zal hier op de website melding van worden gemaakt.

In de regio Rotterdam wordt er dus door een grote hengelsportvereniging aan het uitbreiden van nachtvismogelijkheden gewerkt. In de regio Utrecht is een soortgelijk initiatief ontstaan, genaamd de Verruiming Utrechtse Nachtvisserij (VUN).

De Verruiming Utrechtse Nachtvisserij

De Verruiming Utrechtse Nachtvisserij (VUN) is een initiatief van de KarperStudiegroep Nederland (KSN) regio Utrecht en valt onder de Regionale Commissie BelangenBehartiging (RCBB).
Aan de hand van de nieuwe Visserijwet en het vervallen van de WOR is ook het doel van de VUN om te komen tot behoud en liefst tegelijk uitbreiding van de nachtvismogelijkheden in de regio Utrecht. Niet alleen voor karpervissers maar voor ALLE sportvissers die graag 's nachts willen vissen. Hierbij hoort het verkrijgen van vrijstelling van voor het nachtvissen benodigde hulpmiddelen in de APV van betrokken gemeenten. Er wordt op dit moment gewerkt aan een lijst van wateren (buiten de bebouwde kom en geen natuurgebieden) die hiervoor in aanmerking zouden kunnen komen. Wanneer deze lijst volledig is zal er contact worden opgenomen met de hengelsportfederaties en -verenigingen die de visrechten huren om in overleg te bekijken wat de mogelijkheden zijn.

De VUN roept de hulp in van karpervissers in de regio Utrecht! Heb je opmerkingen, ideeën of bent je bereid om jezelf in te zetten voor de Utrechtse Nachtvisserij? Neem dan contact met de VUN via het emailadres vun@karperstudiegroep.nl. In de nabije toekomst zal er op de site van de KSN meer informatie ter beschikking komen over dit onderwerp en tips hoe te werk te gaan: www.karperstudiegroep.nl

Samen komen we ergens...

Tot slot…

Tot slot wil ik nog even benadrukken dat de toekomst van de (nachtelijke) karpervisserij in Nederland voor een groot deel echt af zal hangen van in hoeverre karpervissers nu gezamenlijk (en in overleg met de hengelsportvereniging, -federatie en regio KSN) stappen ondernemen om de mogelijkheden die het vervallen van de WOR biedt onder de aandacht te brengen bij gemeenten. Voor diegene die zich geroepen voelen om in actie te komen om voor hun eigen regio de mogelijkheden te vergroten zijn onderstaande stappen aan te bevelen:

- Zoek contact met andere karpervissende leden van de HSV/federatie (bijvoorbeeld via Internet en eventueel een verenigingsblad- of site);
- Neem contact op met de HSV en vertel van de oprichting van een groep van karpervissers en wat jullie van plan zijn. Maak nuttig gebruik van de reacties;
- Inventariseer de wateren die geschikt zijn voor het nachtvissen;
- Overweeg een aanvraag bij LNV voor vrijstelling van het nachtvisverbod;
- Beoordeel de noodzaak van extra regelingen die problemen bij het nachtvissen voorkomen en weeg af welke zinvol zullen zijn;
- Stel beperkende regels op met betrekking tot het vistentje;
- Schrijf een plan en kaart het aan bij de HSV of federatie;
- Dien na goedkeuring van de HSV of federatie namens hen een aanvraag in bij LNV en/of de gemeente.

Tot zover mijn bijdrage aan de Rotary Letter van februari. Het was een onderwerp waar heel veel over te vertellen valt, maar wat vooral valt of staat met de inzet van lokale vrijwilligers. Dan rest mij alleen nog te zeggen dat het nieuwe seizoen voor de deur staat, allemaal een goed karperjaar toegewenst en houd vooral het plezier erin!

Robert de Wilt

Tekstuele correcties:Patricia Bos

volgende

Plezier is het kernwoord!