Rot@ry Letter

7.2 Wintervissen

vorige

Veel van jullie zullen heel kritisch tegen mijn eerste Rot@ry Letter aankijken (en zo hoort het ook!). Ik heb namelijk in het verleden nogal eens kritiek geuit op de wijze waarop sommigen zich zo prominent mogelijk aan de wereld willen voorstellen. Woorden zoals:"Jullie zullen nooit wat van mijn hand lezen" heb ik regelmatig gebruikt. Ik sta hier dan ook nog steeds achter. Maar als je dan gevraagd wordt voor de RL, voel je je toch enigszins vereerd. Dan begint de tweestrijd, wel of niet. Uiteindelijk is het dan toch zover gekomen, en wel door het volgende: ik wil niet over mezelf schrijven, de drijfveer die mij keer op keer naar de waterkant brengt of over de wijze waarop ik het vissen beleef, wel wil ik mee doen aan kennisoverdracht …… Iets wat juist door middel van een Rot@ry Letter uitstekend kan gebeuren..

Op het moment dat ik gevraagd werd en er mee instemde om mee te doen aan de RL dacht ik er gemakkelijk vanaf te komen. Gewoon vissen en lekker aan de waterkant schrijven, makkelijker kan niet. Maar nu zit ik hier aan de waterkant, me vingers doen zeer van de kou, het is 16.00 uur en ik zie al niet goed meer wat ik schrijf. De inkt heeft al moeite om uit de pen te komen, en dat komt niet alleen door gebrek aan inspiratie maar ook door de kou. Aangezien een laptop er niet meer bij past in de bolderkar en ik geen zin heb om twee keer te lopen alleen voor een apparaat dat me te veel aan werk doet denken besluit ik om alles toch thuis achter de pc te completeren.

Bovenstaande was de intro die ik in eerste instantie had bedacht, een intro die mooi zou staan bij een RL over wintervissen. Het is nu echter november, en de dagen dat we nachtvorst hebben gehad zijn nog op een hand te tellen. Ik schrijf dit dan ook al zittend achter mijn pc. De tv op de achtergrond vertelt me dat het Nederlandse voetbal weer meetelt in de wereld door de overwinning op onze oosterburen. Verder zorgen de muziek van Whitesnake en een uitermate lekkere Bordeaux van uitzonderlijke klasse voor de nodige ontspanning. Ontspanning die ik hard nodig heb om de ontbrekende inspiratie te compenseren.

Stekkeuze

In het verleden heb ik nooit veel aan wintervissen gedaan, gemakzucht zal het zijn geweest, ik ving immers meer dan genoeg in de zomer. De laatste jaren is daar echter verandering in gekomen, niet in de zomervangsten, maar wel in het aantal uren dat ik in de winter vis. Juist in de winter zit je vaak rustig op je gemak en vaak als enige langs het water, ideaal voor het type visserij waar ik naar streef. Wat veel mensen doen, het in de winter bevissen van wat makkelijkere wateren met een grote (over)bezetting met een laag gemiddelde past niet echt in mijn straatje. De drang naar grote karper is niet te stuiten en sleurt mij moeiteloos onder de meest barre omstandigheden mee naar de waterkant. Het bijkomende voordeel is dan nog ook dat vooral de grotere exemplaren nog goed vangbaar zijn in de winter.

November-januari

Begin februari gevangen op 60 cm. water

Theoretisch gezien gaat mijn voorkeur in het najaar en winter uit naar de wat diepere (zand)putten. Zodra de buitentemperatuur afneemt en de wind vaak toeneemt, zal als eerste het oppervlakte water afkoelen, hoe dieper het water hoe langer het duurt voordat de kou de bodem heeft bereikt en hoe langer de vis actief blijft, wat meer mogelijkheden biedt voor ons vissers. Toch (hoe tegenstrijdig het ook mag klinken) houd ik ook op de diepere wateren zoveel mogelijk één van de twee hengels op een ondiepe stek, soms zelf minder dan een meter water. Dit doordat niet alle vissen hetzelfde reageren op een weersomslag die duidt op een koudere periode, en op de ondiepe stekken is vaak nog voedsel te vinden voor onze vriend, denk bijvoorbeeld aan stekken zoals wierbedden en rietkragen. Deze ondiepe stek baseer ik dan voornamelijk op observaties eerder dat jaar opgedaan, dit heeft me al eens leuke resultaten opgeleverd, zoals een vangst van een prachtige schub met een gewicht van ver boven de droomcategorie. Dit gebeurde begin februari op een diepte van hooguit 60 cm. Met 's nachts een buitentemperatuur ver onder het vriespunt. Ondanks de koude felle wind die vol op onze eigen kant stond trotseerde deze vis toch de kou om te azen op een stek waar ik in het najaar ook al veel activiteit had kunnen waarnemen.

De andere hengel plaats ik zoveel mogelijk op de taluds, dit niet alleen zoals Bart beschreef om rekening te houden met het afzakken of opzwemmen van het talud door de vis, maar ook gewoon omdat op deze plaatsen zich veel natuurlijk voedsel verzamelt en misschien wel omdat een vis hier veel makkelijker kan azen. Bij een rechte bodem zal een vis vaak kopstandig moeten om te kunnen azen, bij een schuine bodem is dit niet meer nodig en de vis kan rechtstandig blijven wat weer een mindere krachinspanning is voor de vis. Bij plateaus die niet ver onder de oppervlakte liggen kies ik 's winters altijd voor die kant van het plateau waar de wind niet opstaat, juist aan deze kant is het water een stuk rustiger en dus een comfortabeler. Bij de wat diepere plateaus vind ik dit wat minder belangrijk en kijk ik eerder naar oneffenheden in het bodemverloop. Deze tweede hengel plaats ik meestal een stuk dieper dan de eerste hengel, maar nooit dieper dan een meter of acht. Vaak bevis ik dezelfde stek die mij in de rest van het jaar ook vis oplevert. Dieper vissen acht ik niet noodzakelijk, en heeft mij ook nog nooit extra vis opgeleverd.

Februari - maart

Een ideale winterstek

Zodra het weer ook maar iets aan de beterende hand is kies ik vaak voor de wat ondiepere wateren / stekken, aangezien deze een stuk sneller opwarmen, de vis wordt eerder actief en kan dus ook eerder gericht belaagd worden. Ook op deze wateren houden karpers zich daar op, waar ze in de winter beschut zijn tegen kou en wind, veelal obstakels dus. Stekken zoals overhangende bomen, steigers en afgestorven wierbedden/leliebedden en rietkragen blijven op dit type water ideaal. Ik verwacht de vis hier niet alleen door het feit dat de vis hier beschut ligt tegen de koude wind, maar ook door het natuurlijke voedsel wat hier in de winter nog betrekkelijk veel voorkomt in verhouding met andere stekken. Zo rond maart begint de vis al weer meer actief te worden en trekken ze met enige regelmatig naar die gebieden waar de zon op staat. Weet je dus een trekroute te vinden tussen een beschutte stek en bijvoorbeeld een rietkraag met daarvoor een geringe diepte dan zit je gebeiteld. Dit uiteraard onder omstandigheden dat de zon flink schijnt, meestal maakt de temperatuur dan niet eens uit. Observatie is op dit moment erg belangrijk. Het water is meestal nog erg helder, dus klim eens in een boom en doe er je voordeel mee. In een bepaalde hoek van mijn thuiswater groeien meerdere bomen over het water, je moest eens weten wat je over het bestand te weten kan komen door in deze koude maanden eens vanaf grotere hoogte je stekken te observeren. Op dit water komt vrijwel elke vis in de winter vanaf dit ondiepe stuk met overhangende bomen vandaan. Hoe strakker je eronder vist hoe meer resultaat. (Houd wel rekening met de overlevingsmogelijkheden van een verspeelde karper!) Na enkele dagen van strenge vorst, kan men soms de vis zelfs onder het ijs zien zwemmen!

Het is alleen erg jammer dat er vele onder ons zijn die zodra ze ook maar enig teken van leven in het nog koude water zien, gelijk maar besluiten om het water dicht te voeren en daarmee niet alleen zichzelf maar ook de rest van de vissers benadelen. Niet alleen de rest van de winter maar ook het voorjaar kan je hierdoor bijna wel vergeten.

Dus normaal gesproken zou ik nu een stek aan het bevissen zijn op een (middel)grote zandput met een flinke diepte. Met een gering bestand aan karper met een hoog gemiddeld gewicht. Uiteraard liggen er over de hele plas mooie plateaus en taluds en zijn de kanten opgesierd met afgestorven lelievelden, wierbedden en rietkragen. Hoge bomen zorgen voor de nodige beschutting tegen de wind, en de zon weet nog net over de bomen heen het wateroppervlak te bereiken.…… Niets is minder waar! Ik zou mezelf niet zijn als ik niet eens flink tegen mijn eigen ideeën en theorieën zou ingaan. Ik vis nu dan ook op een klein water met een gemiddelde diepte van nog geen 1.30. In veel gevallen zal het wateroppervlak, de komende tijd, de zon niet zien door de vele bomen die het smalle water insluiten. Alleen het bestand zit aardig in de goede richting. Waarom dan toch dit water? Nou, soms raak je zo gefocust op die ene vis, en blijft hij maar in je gedachten spoken. Je kunt wel wachten tot het voorjaar, maar je wilt het niet! Ook al zijn de kansen zó klein. Maar heb je eenmaal ontdekt waar de vis zich in de winter ophoudt dan moet je er je voordeel mee kunnen doen in het voorjaar.

Tactiek

Na de keuze van het water en de daarbij horende stek moet je gaan nadenken over hoe daar te vissen, daar zijn onder andere de volgende punten van belang:

1) Het weer
Zoals bekend is het niet verstandig om met koude noordenwind te gaan vissen, maar als je zoals ik veroordeeld ben tot één nacht in de week, dan maakt het niet uit wat voor weer het is, gaan doe je toch wel. Mocht er echt veel wind staan dan moet er haast wel een beschutte stek gevonden worden waar je je aas te water laat. Harde wind is funest voor de vangsten. Ook veel regenval zorgt voor teruglopende vangsten (als die er al zijn). Het vele uiteraard koude water zorgt ervoor dat het water nog verder afkoelt. Een erg natte herfst betekend voor mij dan ook meestal een matige winter wat de vangsten betreft. Foto's met veel sneeuw zijn erg mooi, maar ik heb liever een foto met een dikke winterdertiger. Helaas gaan deze vrijwel nooit samen. Eigenlijk elke vorm van neerslag is negatief voor deze visserij, zowel voor de vangsten als voor de visser. Het is geen pretje als je in de winter, midden in een regenbui tot je knieën in het water staat om een vis te scheppen, en daarbij je lieslaarzen bent vergeten.

2) Voeren
Voorvoeren is voor mij bijna geen optie. Zeker in de winter valt al snel de motivatie weg om te gaan voeren. Toch kan het zeer lonend zijn. Op mijn thuiswater waren mijn maat en ik al in het najaar begonnen met voeren, eerst met tijgers waarop uitstekend werd gevangen, en na verloop van tijd werd er overgeschakeld op homemade boilies gebaseerd op voornamelijk gemalen kattenbrokken. Om de dag werd er ongeveer 40 kleine boilies gevoerd per stek. Dit hielden wij de hele winter vol zonder er daadwerkelijk te vissen. De eerste sessie eind februari leverden al meteen 2 vissen op van rond de 15 pond. Uiteraard werd er stug doorgevoerd, en was er goede hoop op nog meer vis zo vroeg in het jaar. Helaas hadden niet alleen wij goede hoop en hadden stekkenpezers onze stek ook "ontdekt". Een half uur na aankomst hadden er al twee vissen op de mat gelegen, namelijk 26 en 36 pond. Mijn reactie was natuurlijk voorspelbaar en ik ben er vreselijk ziek van geweest. Maar ja, tegenwoordig is het je eigen fout als er een ander op je stek zit, dan had je zelf maar beter moeten opletten?!

3) Aas
Aangezien ik vrijwel nooit voorvoer, vind ik de vraag of een winterboilie veel eiwitten en vetten mag bezitten niet echt interessant. Ik vis altijd instant en zal dan ook geen nadeel ondervinden van een voerstek met de verkeerde boilie. Wel ben ik ervan overtuigd dat je haakaas, nog meer dan in de overige jaargetijden, moet opvallen. Ik vind dat dit niet moet gebeuren door middel van kleur (fluo-popups) maar meer door smaak, geur en presentatie. Zelf vis ik in de winter vaak met pop-ups, vaak gedipt of nageflavourd. Ik gebruik pop-ups omdat het de aasopname vergemakkelijkt en het enigszins iets afwijkt van de overige boilies. De vangkracht van "fluo" popups wordt vaak zeer overdreven. Men had vaak dezelfde vangsten kunnen boeken met welke kleur pop-up dan ook. Zeker in de winter wanneer de lichtintensiteit van de zon op zijn laagst is, ziet men erg weinig onder water(ondanks het heldere water). In ieder geval niet genoeg voor een vis om onderscheid te maken in de kleur boilie welke hij vandaag tot zich gaat nemen. Groen, geel, blauw of rood, als het maar eetbaar is. Ook betwijfel ik ten zeerste de vangkracht van het "fluo" in de nacht, wanneer het toch behoorlijk donker is. Ik denk dat eerder de geur/smaak en de plaats waar het haakaas wordt aangeboden van doorslaggevend belang is.

4) Systeem
Nu is er al een tijdje de discussie gaande op het discussieboard over de aasopname in de winter en de daarbij horende rigs en loodgewichten. Hierbij mijn toelichting die ik op het db ook al een keer uit de doeken heb gedaan: Vis ik normaal gesproken graag met 4 oz of zwaarder, in de winter vaak niet zwaarder dan 2 oz. Ik vind dat zwaar lood als nadeel heeft dat het een langzame aanbeet (zoals de meeste aanbeten in de winter) niet doorgeeft. In de winter aast de vis een stuk voorzichtiger en zal in veel gevallen maar heel langzaam wegzwemmen, waardoor de onderlijn maar langzaam op spanning komt en de haak maar langzaam het vlees binnendringt. Ik denk dat de vis de haak al voelt terwijl hij nog maar licht gehaakt zit en zodoende de haak al kan lossen voordat je 4/5 oz in beweging is geweest, en dus geen aanbeet of slechts een enkele piep. Vis je nu echter met schuiflood (eventueel met stoppertje) dan zal alles veel duidelijker overkomen. Het is echter dan wel aan de visser om alert te reageren..... Terecht werd ik op het discussieboard erop gewezen dat het gebruik van schuiflood niet goed functioneert op grote afstanden, maar dat spreekt voor zich.
Mijn rigs zijn ook in de winter heel simpel. Vaak gebruik ik een simpele onderlijn van snakebite met de stiffrig haken (altijd weerhaakloos) van fox, met een soepele hair. Soms in de wat moeilijkere gevallen een bananenrig in combinatie met een een Fang haak uit het assortiment van Nash. Hoewel de vis een stuk rustiger en langzamer aast, denk ik niet dat vis ook schuwer aast. Ik zie 's winters dan ook geen noodzaak om met een hightech rig aan de waterkant te gaan zitten. Wel gebruik ik ten alle tijden een leadcore voorslag, zodat de eerste meter zo vlak mogelijk over de bodem loopt. Hierbij knip ik het smalle puntje van het rubbertje af voordat ik het over de leadclip schuif. Hierdoor wordt de opening groter en kan het in zijn geheel over de leadcoreknoop schuiven. Iets wat noodzakelijk is mocht je een vis verspelen door lijnbreuk. Om het kanteleffect van wartellood iets te verminderen, verwijder ik altijd de wartel die aan het lood zit. Mijn voorkeur gaat echter uit naar inline lood, maar een echt goed werkende safety inline systeem voor deze manier van vissen (leadcore), heb ik nog niet kunnen vinden..

Ruim honderd meter, één piep!

De pop-up rig is meestal een combi-link, waarbij de pop-up zinkt op de haak. Hiervoor neem ik meestal een longshank van Fox in combinatie met een D-rig. Deze haken zijn uitermate scherp en haken fantastisch. Je moet wel voorzichtig zijn met de dril, want deze haken kunnen gaan wrikken. Doordat het oog zich vaak een flink stuk buiten de bek bevindt in vergelijking met een standaard haak, wordt het hefboom effect vergroot. Bij verkeerd gebruik kunnen deze haken flinke schade aanrichten aan de bek.

5) Doorzettingsvermogen
Dit is misschien wel het belangrijkste waar je mee rekening moet houden in de winter. Je stek, voertechniek, aasaanbieding etc kunnen nog zo perfect in orde zijn, toch zal je vaak tegen een blank aanlopen. Vaak zit je in je eentje in de winter, want geloof me, veel van je vrienden houden op als het echt koud wordt. En als je in je eentje zit komt elke tegenslag dubbel zo hard aan. Stel jezelf een doel voor de winter, dan heb je iets om je op te focussen. Vis je zonder doel, dan vergeet je al snel waarvoor je het doet. De openhaard wordt ontstoken, het pilsje wordt geopend en moeder de vrouw haalt net de appeltaart uit de oven……… Houd jij het dan vol om in de vrieskou te zitten wachten achter wit stilleven dat een setje hengels voor moet stellen? Je vrienden bellen op vanuit de kroeg, de gezelligheid op het achtergrond dringt tot je door, je nipt nog maar eens van je koffie en kijkt uit over het water………

6) Enkele tips
Zorg voor uitstekende warmtekleding, dit is misschien al honderd keer verteld, maar je moet eens opletten hoeveel mensen met ondeugdelijke kleding langs de waterkant zitten. Kou begint vaak bij handen en voeten, zorg dus voor goede warmtelaarzen. Vergeet ook nooit eerst je laarzen aan te trekken als je een aanbeet krijgt terwijl je ligt te slapen. Uit eigen ervaring weet ik dat je het zelfs met vier paar droge sokken over elkaar niet meer warm krijgt. Natte voeten in een slaapzak zorgt ervoor dat de hele slaapzak afkoelt, het maakt dan niet uit of je de dikste powerplus slaapzak hebt of niet, koud krijg je het dan toch wel.

Zorg er ook voor dat tijdens de nacht je handen zich binnen de slaapzak bevinden. Ik ben zelf ooit eens in slaap gevallen met mijn handen onder mijn hoofd gevouwen. Geloof me, je wilt dan echt geen aanbeet meer krijgen.

Ga vooral niet te veel nieuwe dingen uit proberen in de winter. Gebruik die dingen waar je vertrouwen in hebt en waarvan je tastbaar bewijs hebt dat het vangt. In de winter moet je dankbaar zijn voor elk teken van leven dat je krijgt, vaak laat dit wel enige tijd op zich wachten. Als na enige weken de twijfel over het nieuwe concept toeslaat, verdwijnt het idee maar al te vaak in de vuilnisbak, hoewel het in de zomer misschien wel een topper zou zijn geweest.

Dit is hoe ik over wintervissen denk, en de manieren waarop ik verwacht goed de winter door te komen. Voor sommigen onder jullie zal dit overkomen als moeilijk en misschien wel een wat warrige tekst, maar misschien is dat gewoon de afspiegeling van mijn persoonlijkheid. Ik ben dan ook geen volleerd schrijver, en ik zal het misschien ook wel nooit worden. Ik heb er ook geen ambities naar, dat laat ik liever over aan degene die raad weten met dichterlijke vrijheden en geboren zijn met een onnatuurlijke hoeveelheid inspiratie. Dit is ook een van de redenen waarom ik graag enige feedback ontvang (positief en/of negatief, op het db dan wel per email), verbetering is altijd mogelijk.
Zo, de kurk weer in de fles, en gaan slapen. Morgen weer vroeg op, want het water lonkt naar mijn aanwezigheid!

volgende