Rot@ry Letter

9.5 Betaalwater, een aanwinst of een gedrocht voor ons
      karpervissers ?

vorige

Voordat ik tekst en uitleg ga geven over de door mij opgedane ervaringen en mijn mening op en over betaalwateren wil ik eerst even vertellen waarom ik deze rotary schrijf. Ik vind het jammer dat alleen de negatieve ervaringen op deze wateren de wereld in worden geholpen. Door deze negatieve reclame heeft het woord betaalwater al een negatief vooroordeel over zich, terwijl er ook betaalwateren zijn die er wel een goede regelgeving en een goed visstandbeheer op na houden. Ik benadruk wel dat ik tegen de donkere praktijken ben die op sommige (of het gros) van de betaalwateren plaatsvindt. Maar om nu om grond hiervan alle BTW's te veroordelen vind ik een beetje voorbarig…

Mijn opvattingen over de naam BTW

Ik wil deze rotary beginnen met wat ik onder de noemer betaalwater versta:

Een betaalwater is een water waar tegen een vergoeding een bepaalde tijd gevist mag worden volgens de regels die door de eigenaar c.q. beheerder zijn vastgesteld. In veel gevallen zijn er ook enige voorzieningen als een douche, toilet, vriezer, etc…

Maar als we het fenomeen betaalwater beter gaan bekijken zien we een duidelijke splitsing. Het gros van de wateren heeft als hoofddoel de winst, zoals Martin ook al duidelijk aangaf. Alles moet wijken voor de winst van de eigenaar. Vissen (liefst zo groot mogelijk) worden gejat van openbaar water, met alle gevolgen van dien. Deze plasjes worden zo vol gestopt met vis dat de gezondheid van de vis en de waterkwaliteit erop achteruit gaan. Maar wat maakt dat uit? Zolang je de visser maar gelukkig houdt…En je eigen portemonnee natuurlijk… Voor deze wateren heb ik ook geen goed woord over.

Aan de andere kant is er een (gering) aantal wateren waar wel een goed beheer plaatsvindt. De gezondheid van de vissen is er goed, het bestand ondervindt een monitoring, er vind geen overbezetting plaats. Ook deze wateren hebben als doel geld opbrengen, maar dit niet ten koste van alles. De vis wordt er op natuurlijke manier groot (natuurlijk ook gedeeltelijk door al het vele voer (in mijn ogen soms teveel) dat er door de vissers ingesmeten wordt, maar dit is niet een noodzakelijke voedselbron voor de vissen). De hoeveelheid vis zal op deze wateren ook niet de draagkracht van het water overschrijden. Mocht er vis worden uitgezet komt deze van kwekerijen, en zal er zoveel worden uitgezet dat ook hierdoor de draagkracht niet overschreden wordt. Ook dit zijn betaalwateren, en in mijn ogen een verantwoorde keuze om je vakantie er door te brengen.

Als de draagkracht niet overschreden wordt heeft de vis de ruimte om groot te worden...

Waarom heb ik voor een betaalwater gekozen?

Ik heb in de seizoenen 2003 en 2004 in totaal 3 keer een weeksessie op 2 verschillende betaalwateren doorgebracht. Waarom dan juist op een betaalwater? Aangezien ik niet in het bezit ben van een eigen auto was ik geheel aangewezen op die van mijn ouders. Mijn pa wilde wel mee omdat ze het niet zagen zitten dat ik alleen richting Frankrijk zou gaan. Was ik direct voorzien van een chauffeur en een kok. Maar dan ga je nadenken waar je heen wilt. Je gaat een beetje rondsnuffelen op het internet en dan kom je tot de conclusie dat je, omdat je met een niet-visser, niet ergens midden in de rimboe kan gaan zitten. En ook ikzelf vind het wel fijn als je af en toe fatsoenlijk op het toilet kan zitten en kan douchen. Daarnaast ook nog dat op betaalwateren een zekere vorm van veiligheid gewaarborgd word, en dat je niet met de benodigde vergunningen in de problemen komt. De keus was dus snel gemaakt en enkele weken later zat ik in Frankrijk. Ik heb een fantastische week gehad. En dat je op een betaalwater een prutsvisser moet zijn wil je er niks vangen ging hier ook niet op. Ik heb deze week maar 7 aanbeten gehad in hetzelfde aantal nachten. Een groep Engelsen moest het zelfs met 3 vissen in 2 weken doen. Alle vissen die ik ving waren onbeschadigd. Qua gewichten zaten ze ook vrij hoog, maar ook vingen we kleinere vissen. Ik heb in mijn laatste week Frankrijk een stuk of 8 kleine schubkarpers gevangen die volgens mij van de paai van het voorgaande jaar waren overgebleven. De service was er ook perfect. Elke dag werden de douche en de toiletten verschoond, elke dag kwam de beheerder even posten hoe het ging en hij nam dan direct ook je afval mee. Boodschappen doen? Geef je lijstje aan de beheerder en hij wilde het meenemen. Zelfs de warme bakker uit het dorp paste zijn ronde aan om ook de vissers van verse broodjes te voorzien. Natuurlijk is dit niet op elk water zo en hoeft het ook niet zo, maar het maakte voor mij wel de vakantie compleet. Daarom is het mij ook zo goed bevallen dat ik het jaar erna weer een weekje geboekt had.

Alle vissen waren puntgaaf en onbeschadigd ...

Waaraan moet een betaalwater voldoen?

Aangezien ik zelf helaas te weinig verstand heb een aantal van de door hem genoemde punten heb ik ze voorgelegd aan iemand via wie je een weekje BTW kunt boeken. Hij heeft er elke dag mee te maken en ook hij is tegen de praktijken die op sommige BTW's plaatsvindt. Hij heeft zijn visie gegeven of deze punten voor een betaalwater (zouden) moeten gelden, en hoe hij ertegenaan kijkt. Hieronder zijn gastbijdrage:

1. Karpers die bij aanvang van het BTW al een groot aantal jaren het betreffende water bevolken zal men eerst aan de hand van foto's allemaal moeten registreren en monitoren. Blijkt er een overbezetting te zijn, of recentelijk er karper is uitgezet waar de herkomst niet duidelijk is het gewoon een fout water.
De bovenstaande stelling heeft betrekking op het bepalen van de biomassa van het water. Om te komen tot een goede afstemming tussen visbezetting en draagkracht van het water is het inderdaad noodzakelijk om een duidelijk inzicht in beide factoren te krijgen. Dat betekent enerzijds een monitoring van de visstand en anderzijds het bepalen van de draagkracht van het water aan de hand van de aanwezige vegetatie, diepte, organismen en dergelijke.

De monitoring van de visstand kan op tal van manieren gebeuren, elk meer of minder efficiënt bij verschillende watertypen. Zo zijn er een groot aantal meren, bijvoorbeeld stuwmeren, die zich uitstekend lenen voor een vidange. Andere meren, zoals bijvoorbeeld grote grindgraten, blijken zeer lastig af te vissen. Hier zal het dus vooral aankomen op hengelvangstregistratie, observatie en informatie uit eventuele eerdere uitzettingen. Het registreren van alle vissen zal dus, helaas, in praktijk niet altijd mogelijk zijn en bovendien redelijk summier omdat een afnetting nooit voor 100% secuur is. Bepaalde vormen van monitoring blijken eveneens niet altijd een goede invloed te hebben op de waterkwaliteit en de visstand.

Een eventuele overbezetting, wanneer de aanwezige vispopulatie de draagkracht van het water overschrijdt, is niet als positief aan te duiden. Aangezien vissen, en vooral karpers, een zeer hoge tolerantiegraad hebben met betrekking tot de draagkracht. In dit geval zien we vaak een verhoogde kans op ziekten, symptomen van stress en een lagere groeiratio per vis. Het is de taak aan de watereigenaar om hier concrete acties op te ondernemen, dit kan door het verhogen van de draagkracht of (in de meeste gevallen interessanter) het verlagen van de aanwezige visstand. In het geval van een mogelijke overbezetting zou je hier inderdaad een soort van 'mindere waardering' voor uit kunnen spreken, al is het nauwkeurig bepalen van een dergelijke relatie tussen draagkracht en aanwezige visstand een klus voor een visserijbioloog.

In het geval van een nieuwe uitzet is het absoluut aan te raden dat de watereigenaar de afkomst van de vissen kent, bij de volgende vraag heb ik een aantal criteria opgesomd waaraan onzer inziens een nieuwe uitzetting aan moet voldoen.

2. Alle nieuw uitgezette kweekkarper zal men moeten monitoren.
Monitoren is een breed begrip. Wij raden aan dat de watereigenaar de volgende criteria hanteert bij een eventuele uitzetting:
- Afkomst van de vissen is bekend
- Leeftijd en ras is bepaald (visueel)
- Bij afnetting zijn alle karpers individueel gesorteerd en overgebracht naar transport in plastic bakken of weegzakken
- De gezondheid van de vissen is bepaald, dit gebeurt steekproefsgewijs
- Het transport wordt zowel bij de leverancier als bij de plaats van bestemming ontsmet, alsmede de gebruikte plastic bakken en weegzakken
- Het transport dient voorzien te zijn van ruime bakken en zuurstofvoorziening
- De uitzet dient bij voorkeur in het late najaar of de winter plaats te vinden. Een lagere temperatuur brengt minder problemen voor de vis met zich mee

3. De karper moet allen van één opkweker betrokken worden, daar het kopen bij meerdere opkwekers vragen om problemen is.
De relatie tussen meerdere viskwekers en grotere problemen is onzer inziens geen duidelijke. Wel is het zo dat vissen uit verschillende wateren andere bacteriën met zich meedragen en hierdoor de kans op een eventuele kruisbesmetting op het water van aankomst groter. Dit wil overigens niet zeggen dat de vissen van een viskweker allemaal uit hetzelfde water komen, het is de taak van de visserijbioloog om een inschatting van de risico's te maken en deze zoveel mogelijk te beperken.

4. Grote karper komt voor uitzetting niet in aanmerking daar afkomst niet duidelijk is.
Oneens. De huidige karperrassen groeien over het algemeen zeer snel. De definitie 'groot' is summier en niet meetbaar, bovendien is de relatie met de afkomst niet duidelijk. Wanneer de afkomst van de vis duidelijk is en de vis voortkomt uit een snelgroeiend ras is er geen enkel probleem te onderscheiden bij vissen tot een maximum van rond de 20kg. Hierboven zal door de leeftijd van de vis het verschil tussen 'donorwater' en water van bestemming zeer klein moeten zijn. We denken dan aan wateren van vergelijkbare grote, bodemstructuur, ondergrond en voedselaanbod. Ook hier geldt weer dat een visserijbioloog de beste afweging kan maken tussen een 'verantwoorde' uitzet of 'geen uitzet'.

5. Van deze partij karper zal het laboratorium b.v. in Lelystad een aantal vissen steekproefsgewijs onderzoeken op kwalijke infectie zieken. Veel parasieten op een vis geeft aan dat er zaken mis zijn.
Aangezien er in de praktijk vaak slechts een paar uur van transport tussen de afnetting van de vis vanaf het 'donorwater' zit en de aflevering aan het water van aankomst is deze controle in de praktijk helaas niet altijd haalbaar. Bovendien zou deze externe controle een extra stressfactor voor de vissen opleveren, omdat het de overbruggingsperiode tussen afnetting en aflevering onnodig vergroot. De praktijk leert dat deze onderzoeken vaak een aantal dagen in beslag leggen. Efficiënter is om deze onderzoeken zelf direct te doen, hierdoor wordt aanzienlijk tijd bespaard.

Bij een eventuele vissterfte is het overigens wel aan te raden om samples te laten onderzoeken door een laboratorium, deze werken namelijk secuurder waardoor een juiste behandeling van water en of vissen te realiseren is.

6. Bij constatering van virus ziekte zal de te leveren partij karper allemaal vernietigd moeten worden.
Oneens. Veel virussen zijn uitstekend te behandelen. De meeste viskwekers beschikken over ruime quarantaine bassins waarin de vissen individueel en afgeschermd behandeld kunnen worden. Uiteraard dient er een maximum aan voorzorgsmaatregelen te worden genomen om kruisbesmetting te voorkomen.

7. De betreffende kweker, handelaar op de zwarte lijst komt.
Oneens. Het ontstaan van eventuele virussen en infecties zijn niet enkel te wijten aan de ethiek en professionaliteit van de viskweker. De manier waarop deze omgaat met visziekten, preventie en hygiëne spelen een grotere rol in het toekennen van een waardeoordeel aan een viskweker.

8. Onderzoek aan moet geven wat de draagkracht van het water is. Dat zal het uitgangspunt van het visstandbeheer moeten zijn.
Eens.

9. Het uitzetbeleid zal hier op afgestemd moeten worden.
Eens

10. De naam van de kweker moet bekend zijn voor men karper uitzet.
Er kan geen vis worden uitgezet zonder dat de naam van de kweker/leverancier bekend is. Zonder leverancier namelijk geen vis.

11. Gebieden die voor de paai in aanmerking komen voor het bevissen niet toegankelijk zijn.
Eens. Om stress te voorkomen en de natuurlijke aanwas te bevorderen moeten deze plekken worden vermeden door vissers.

12. Het aantal visstekken in overeenstemming zijn met de grote van het water.
Eens. Hengeldruk in grote mate zal de visstand helaas negatief schaden. Wij raden een minimum van 1 hectare per visser aan.

13. Boeken zal men ten alle tijden moeten openen voor controle.
Eens. Officiële controles van onder andere ministeries, rijkswaterstaat en milieupolitie moeten open inzicht krijgen in de gang van zaken. De watereigenaar zal zijn eigen beslissingen moeten maken of hij open inzicht wilt geven aan niet-officiële instanties.

14. Kosten van deze controle zijn voor rekening van de eigenaar, beheerder.
Officiële controles zijn voor rekening van de uitvoerende instantie.

Nadat ikzelf de door hem gegeven antwoorden doorgelezen heb kon ik me in vrijwel alle punten vinden. Het zou dus niet meer dan logisch moeten zijn dat een eigenaar er een verantwoord, maar reëel en haalbaar beheer op na houdt.

Als er een goed visstandbeheer plaatsvindt is er voor de vissen ook ruimte om met succes te paaien ...

Maar hoe weet ik dan welk water wel eerlijk spel speelt en welke alleen maar op geld belust is?

Ik geef toe dat dit heel moeilijk is. Te moeilijk zelfs. Een eigenaar zal namelijk nooit uit zichzelf toegeven dat zijn beheer een groot aantal karpervissers voor de kop stoot, laat staan dat hij gejatte vis in zijn put heeft. Echt zeker weten doe je dat dus nooit, je kunt er alleen maar achter komen door ervaring op te doen op dat water. Mijn mening is dat er een controle organisatie zou moeten zijn die dit soort praktijken tegen gaat. Een regelgeving voor deze wateren die bij de wet is vastgelegd. Beheerders zouden verplicht moeten zijn om openheid van zaken te geven. Betaalwateren die zich niet aan de regels houden zouden dan op een zwarte lijst moeten komen te staan welke voor iedereen toegankelijk is. Zo wordt het voor de mensen die er geen vertrouwen in hebben om op een openbaar water te gaan zitten ook makkelijker gemaakt om verantwoord te kiezen. Maar helaas is zo'n organisatie vrijwel onmogelijk. Op de eerste plaats omdat BTW's zich over meerdere landen verspreiden waardoor er ook geen vaste regelgeving is. Op de tweede plaats omdat het erg veel moeite, geld en tijd kost om dergelijke controles uit te voeren. Helaas.

Tot Slot

Wat mij opvalt bij de eeuwig durende discussie over betaalwateren is dat de meeste mensen een uitgesproken mening hebben, zonder dat ze zelf ook maar enige ervaring hebben op een dergelijk water. Het is prima als je je mening geeft over hoe jij tegen dergelijke wateren aankijkt, maar heb dan ook een gegronde reden, en neem het niet klakkeloos over. Dat gebeurt namelijk al genoeg binnen het karpervissen. Ik erger me dan ook groen aan geel aan sommige avaters op het board, Met name die zich tegen betaalwater-vissers keren. Wat is er mis mee als iemand zijn vakantie met enig comfort wil doorbrengen? Laat deze mensen ook in hun waarde en behandel ze met net zoveel respect als dat je zelf behandeld wilt worden. Verder wil ik hier geen woorden aan vuil maken, want dan ben ik nog wel even bezig. Wat me ook opvalt, en Peter en Martin hebben het ook al even aangehaald, is dat er erg veel mensen tegen zijn, maar dat de bladen wel steeds voller met succesverhalen en advertenties over deze wateren komen te staan. Of gaat het hier ook om commercie? De winst die een advertentie opbrengt weegt zwaarder dan de principes van de meeste lezers?

Ik wil afsluiten met de pakkende zin die mijn gastschrijver onder zijn antwoorden had gezet:

"Het is absoluut geen schande om ervoor te kiezen om je visvakantie door te brengen op een privé-bestemming, maar kies verantwoord!"

Stefan Gooijert

volgende