Word KWO member

De waarde van de smaak – Ed Cremers

Favoriet Favoriet
KWO Redactie

Aas is misschien wel het onderwerp waar het meest over geschreven is in het karperwereldje. Maar hoe zit het nou écht met de smaak van de karpersnoepjes die we massaal in het water gooien? Zijn er verschillen in aasvoorkeur tussen schub- en spiegelkarpers? Is het nuttig om je aas extra zoet te maken? Allemaal vragen waar Ed Cremers zijn gedachten over laat gaan. Je kunt wel zeggen dat wetenschap en praktijk samen komen in dit artikel.


Ed vertelt: Het zal geen één karpervisser verbazen dat zijn geliefde vis in de biologische literatuur te boek staat als een generalist. Deze term houdt in dat het menu van de karper een brede collectie van voedselsoorten is. Inderdaad weten we maar al te goed met welke uiteenlopende aassoorten hij zijn buikje volstopt. Ga maar na: tarwe, mais, tijgernoten, aardappels, stukjes bloedworst, hennep, wormen, slakken, mossels, boilies en ga zo maar een tijdje door, de karper eet het allemaal naar hartenlust.

De karper kiest niet voor het het onzekere bestaan. Hij heeft reservevoedselbronnen die hij in tijden van schaarste gebruikt als back-up.

De karper kiest niet voor het het onzekere bestaan. Hij heeft reservevoedselbronnen die hij in tijden van schaarste gebruikt als back-up.

Zijn ruime acceptatie van aas geeft onze lustige lobbes grote overlevingskansen. Hij is immers niet aangewezen op slechts een paar selecte voedselbronnen. Mochten bepaalde bronnen tijdelijk minder beschikbaar zijn, dan schakelt hij makkelijk over op alternatieve bronnen, of gaat hij er meer van eten. Zo zien we in het najaar, als zijn natuurlijk voedsel stervende is, dat hij bij z’n eetacties kan terugvallen op andere snackvoorraden, zoals boilies en partikels. Het is dan ook niet zo vreemd dat tijdens de herfstdagen de aanbeten vaak opleven.

Onsmaakvol

Een generalist is niet per definitie een makkelijke eter. De hapjes moeten de karper wel goed smaken, anders blijven ze liggen. De reden om minder of niet smaakvol aas te weigeren, suggereert niet dat de karper een lekkerbek is die zich graag culinair laat verwennen. Zijn schiftingsdrang komt voort uit lijfsbehoud. Als iets viezig smaakt, is dat voor de karper een waarschuwing dat het giftig is (of kan zijn). Door hapjes met een slechte smaak te weren, riskeert hij dus geen vergiftiging.

Boilies moeten de karper wel goed smaken, anders blijven ze liggen. Met een smaakvolle boilie beleef je dan ook vaker een feelgood-sessie.

Boilies moeten de karper wel goed smaken, anders blijven ze liggen. Met een smaakvolle boilie beleef je dan ook vaker een feelgood-sessie.

Smaken verschillen

De smaakvoorkeuren van de karper zijn vanaf zijn geboorte voorgeprogrammeerd. Ze liggen vast in het DNA als genetische codes die de karper ‘instrueren’ welke smaakjes hij al dan niet goddelijk vindt. Deze voorliefdes zijn onveranderbaar, zijn hele levenstijd lang. Dat komt omdat het DNA, de drager van deze informatie, tijdens zijn bestaan ongewijzigd blijft.

Smaakvoorkeuren tussen karpers kunnen verschillen. Karper A kan boilie X heerlijk vinden, maar karper B kan er een slechte smaakervaring aan overhouden. Karper B kan echter wel boilie Y verrukkelijk vinden, terwijl karper A hem vol afschuw laat liggen. De conclusie die we aan dit verhaal kunnen verbinden, is verder geen hogere wiskunde: als je met twee hengels vist, kan je ervoor kiezen om twee afzonderlijke voerstekken met elk een eigen soort boilie (lees: smaak) aan te leggen. Daarmee vergroot je logischerwijs de kans om meer vis aan je voer te binden. Karper A kan zich dan verlustigen aan boilie X op de ene stek, en karper B (die je met alleen boilie X nooit had gevangen) aan boilie Y op de andere stek.

Het mixen van boilie X en Y is naar mijn oordeel niet het allerbeste idee. Karper A en B vinden het tijdens het azen een stuk plezierig als hun gevonden hapjes steeds bevallen, en niet de helft van de keren een teleurstelling oplevert.

Het karper-DNA codeert dat onze troetelvis bijvoorbeeld boilie A heerlijk vindt, maar boilie B vies.

Het karper-DNA codeert dat onze troetelvis bijvoorbeeld boilie A heerlijk vindt, maar boilie B vies.

De verschillen in smaakvoorkeuren nemen af naarmate het aas hemelser smaakt. Bij een goddelijk aas zijn er (bijna) geen verschillen meer te bemerken. Karper A en B, en (zowat) alle karpers die ervan proeven, vinden het verrukkelijk en vallen er gretig op aan.

Biotoopvreemd aas

De boilie is in onze lectuur weleens geduid als zogenaamd biotoopvreemd aas. En omdat hij zo atypisch is, zou hij op meerdere momenten een door de karper genegeerde aassoort zijn. Maar dat is een verkeerde voorstelling van zaken. Zijn DNA maakt de karper immers tot een onvervalste generalist. Hij slaat boilies heus niet over, omdat ze biotoopvreemd zijn. Ook laat hij ze niet liggen, omdat hij het specifieke smaakje niet kent (of er nog aan moet wennen). Als een karper boilies weigert, is dat omdat de smaak hem niet bevalt. Hij meent zoals gezegd dat ze een giftige uitwerking op hem hebben.

" Ook laat hij ze niet liggen, omdat hij het specifieke smaakje niet kent (of er nog aan moet wennen)."

De karper zal bij de ontdekking van boilies denken dat ze op de bodem groeien, als ‘overrijp fruit’ zijn gevallen, of zoiets. Hij weet eenvoudigweg niet beter. Omdat hij door het leven gaat als een ras-generalist is, die altijd nieuwsgierig hapt naar een onbekende voedselbron, zal hij ze vast willen proberen. Het nemen van vreemd aas is de karper dus niet vreemd. Al zijn boilies niet zijn day every hapje, ze laten liggen doet hij zeker niet als de smaak in orde blijkt. Bolletjes die onglorieus verkwijnen, ondergaan deze lotsbestemming niet omdat ze zo biotoopvreemd zijn, maar omdat ze een bedenkelijke smaak hebben.

In de wereld van de karper is alles van belang, ook het atypsiche. De karper valt dan ook graag aan op onalledaags aas.

In de wereld van de karper is alles van belang, ook het atypsiche. De karper valt dan ook graag aan op onalledaags aas.

Toenemend kritisch

In de regel geldt: als de karper erg hongerig is, wil hij boilies met een matig smaakje nog wel verstouwen. Maar naarmate de verzadiging toeneemt, wordt hij kritischer. Dan jureert hij de smaak een gradatie strenger en met meer kieskeurigheid. Boilies met een twijfelachtige smaak kan hij bij een halfvolle buik gaan weigeren, terwijl hij ze voordien bij een lege buik nog had opgeslokt.

Hoe beter ook de smaak van het aas, hoe meer de karper ervan verzwelgt.

Smaken je boilies goed? Dan zal de karper er logischerwijs meer van willen eten.

De grote vangkracht van een boilie zit hem dus voor belangrijk deel in een goede smaak. Hoe beter ook de smaak van het aas, hoe meer de karper ervan verzwelgt.

" Boilies met een twijfelachtige smaak kan hij bij een halfvolle buik gaan weigeren, terwijl hij ze voordien bij een lege buik nog had opgeslokt."

Spiegel versus schub

Als het op smaakbeleving aankomt, zijn de spiegelkarper en schubkarper niet elkaars gelijken. Deze tweespalt is ontstaan doordat de spiegel in de voorbije eeuwen intensiever is gekweekt dan de schub. Wat er in de visteelt gebeurde, was het volgende: de bekwame teler selecteerde alleen de makkelijke eters (met een minder verfijnde smaakzin) als paaivissen. Daaruit kwamen logischerwijs vissen voort met een minder goed ontwikkelde smaak. Door deze consequent nageleefde selectieprocedure evolueerde de spiegelkarper tot een ras dat zich eerder tevreden stelt minder heerlijke hapjes in vergelijking met de schubkarper.

De fotografie is werkelijk uitmuntend.

De theorie dat schubkarpers iets kieskeuriger zijn lijkt gegrond.

Als iemand beweert dat hij met zijn boilie verhoudingsgewijs meer spiegels vangt, dan zou in deze claim weleens veel waarheid kunnen zitten. De uitspraak suggereert wel dat zijn balletjes behept zijn met een niet al te denderende of zelfs matige smaak. De ‘zintuiglijk beperkte’ spiegel accepteert hen nog wel, de schubkarper als ‘supertaster’ minder uitbundig, of niet.

Wil je deze update bekijken?

Word dan ook KWO Member voor slechts €6,95 per maand of €59,- per jaar.

Word dan ook KWO Member voor slechts €6,95 per maand of €59,- per jaar.

Krijg direct toegang tot de beste karper video’s, films, artikelen & kortingen.7.000 andere karpervissers gingen je al voor!

Lees hier alles over het KWO Membership of meld je hieronder direct aan.

of

Trending

Bekijk ook