ELKE WEEK NIEUWE VIDEO'S. WORD NU OOK KWO MEMBER

KWO Biologie: wat eten karpers eigenlijk per seizoen?

Favoriet Favoriet
KWO Redactie
Kanalen: Artikelen

Bij het woord ‘biologie’ denk je al snel aan terug aan de (saaie) dagen op school en woorden als fotosynthese of voortplanting. In KWO Biologie willen we jullie met korte artikeltjes inzichten geven over bepaalde processen bij karpers of gebeurtenissen onder water.

Het karpergedrag én de oorzaken daarvan worden nader bekeken in KWO Biologie.

In deze artikelen leggen we experts vragen voor en vullen we het antwoord aan met (praktijk) ervaringen vanuit onszelf (redactie). In deze eerste aflevering is Gerwin Gerlach de man die zijn kennis deelt. Gerwin is werkzaam bij Sportvisserij Nederland en we vroegen hem:

Wat eten karpers nou eigenlijk gedurende het jaar?

Eten per seizoen

Gerwin aan het woord: Karpers komen van oorsprong uit het gebied rond de Kaspische zee. Daar heerst een typisch landklimaat, met hele warme zomers en lange koude winters. Omstandigheden waarbij de karper zich prima voelt. Tijdens de warme zomers draait de stofwisseling op volle toeren en bij een voldoende voedselaanbod is de groei snel.

Een mooi zomers plaatje van Wouter Koziolek aan de rivier de Lot.

Tegen de winter hebben de vissen een dikke speklaag en als het echt koud wordt gaan ze in winterrust. De stofwisseling staat dan op een laag pitje en ze teren heel langzaam in op de vetvoorraad. Zo komen ze in prima conditie uit de winter, waarna weer een warme zomer volgt.

Om de winter goed door te komen leggen de karpers een vetvoorraad aan.

Het Nederlandse klimaat

In Nederland zijn de omstandigheden voor karper niet zo ideaal, omdat de soort hier aan de rand van het verspreidingsgebied leeft. Tijdens de relatief korte en koele zomer moeten karpers goed hun best doen om te groeien.

In Nederland zijn de omstandigheden voor karper niet zo ideaal…

Tijdens de overwegend zachte winters blijven de vissen vaak actief, waardoor ze veel vet verbranden terwijl er nauwelijks (natuurlijk) voedsel beschikbaar is. Daardoor gaan ze mager en kwetsbaar voor ziektes het voorjaar in.

Veel Hollandser kan het niet worden: Tom Schruijer met een prachtige polderkarper.

Voorjaar

Bij een toenemende watertemperatuur in het voorjaar worden de karpers steeds actiever en gaan ze op zoek naar voedsel. Om het gewicht te herwinnen dat ze tijdens de wintermaanden hebben verloren en geslachtsproducten (hom en kuit) aan te maken is er behoefte aan eiwitrijk voedsel.

Perfect voorjaarsaas: hennep, blikmais en attractieve, eiwitrijke boilies.

Dat vinden ze gedeeltelijk in de door ons gevoerde boilies en partikels, maar vooral in natuurlijk voedsel. Vergis je daar niet in: bij een onderzoek dat ooit in Nederlandse kweekvijvers is uitgevoerd bleek dat de karpers gemiddeld 60% natuurlijk voedsel in hun darmen hadden zitten, terwijl ze dagelijks werden gevoerd!

Een voorjaarskarper die werd gestrikt op een single hookbait. Als er één periode van het jaar is dat je als visser kunt inspelen op nieuwsgierigheid van karpers, dan is het wel het voorjaar!

In deze periode zoeken ze het voedsel vooral in de ondiepe delen van het water.

In deze periode zoeken ze het voedsel vooral in de ondiepe delen van het water. Daar scharrelen insecten en kreeften rond en liggen ook plantenresten, die als voedsel worden benut. Van maart tot juni paaien veel vissoorten en voeden de karpers zich graag met viseieren en visbroed, waarbij ook de eigen eieren en nakomelingen worden gegeten.

Het voorjaar; zonder twijfel de lievelingsperiode van Niels van Vooren.

Zomer

Als warmte minnende vissoort draait de stofwisseling van de karper in de zomermaanden op volle toeren. Natuurlijk voedsel is dan ruim voldoende aanwezig en het in de winter verloren gewicht wordt er weer snel aangevreten.

Hier smullen de karpers van in de zomer!

Hoe warmer het water, hoe sneller het voedsel wordt verteerd. Bij een watertemperatuur boven de 25 graden duurt het maar acht tot tien uur voordat het voedsel weer wordt uitgepoept. De snelle vertering zorgt ervoor dat de vissen wel in de lengte maar niet zozeer in gewicht toenemen.

Een zomerse vangst voor Gerwin.

Om te groeien is eiwitrijk voedsel nodig.

Om te groeien is eiwitrijk voedsel nodig en dat is ruim voldoende beschikbaar. Visbroed, kreeften, slakjes, mosselen, insecten en insectenlarven worden volop gegeten. De karpers zoeken de insecten(larven) niet alleen op de bodem en tussen de waterplanten, maar ook in de waterkolom. Daar zuigen ze slokken water naar binnen en filteren ze de muggenlarven en andere kleine organismen eruit.

Najaar en winter

Als in het najaar de watertemperatuur afneemt weten de karpers dat de winter in aantocht is. Ze gaan veel eten en hebben voorkeur voor voedsel met een hoger vetgehalte. Dat vet slaan ze op om later in de winter te kunnen benutten.

Een gevulde mat na een voeroffensief in het najaar: daar houden we van.

In het vroege najaar zijn nog volop insecten en insectenlaren beschikbaar, later vooral slakjes, kreeften en mosselen. In de loop van het najaar leggen veel jonge visjes (blankvoorn, baars, brasem) het loodje door voedseltekort, en deze visjes worden graag door karper gegeten.

Tijgernoten worden het meest gebruikt in de zomer. Echter, deze novemberkarper kon ze ook niet weerstaan.

In de loop van het najaar nemen de vissen steeds verder in gewicht toe en aan het begin van de winter zijn ze op hun topgewicht. Hoe kouder het water, hoe lager de voedselbehoefte. Als ze al eten dan is er voorkeur voor gemakkelijk verteerbaar voedsel.

Najaar: dé periode voor de ‘slacht sessies’. Foto: Davy Claus.

Naast dierlijk voedsel worden ook afstervende planten gegeten. Voor de wintervissers is weinig aas op basis van koolhydraten een betere keuze dan een grote hoeveelheid eiwitrijk en/of vetrijk voer.

Natuurlijk aas zoals maden of wormen scoort prima in de winterperiode. Foto: Martijn Knijnenburg & Marco Tetteroo.

Wanneer gebruik je welk aas?

De grote vraag die wellicht blijft hangen is wellicht “welk aas moet ik in welk seizoen gebruiken?” Een goed antwoord is daar niet op te geven. Karpers zijn in de basis vrij ‘simpele’ wezens die MOETEN eten om te overleven.

Een koude februari karper voor Thijs Last.

In het voorjaar gebruiken wijzelf graag kleiner en attractiever aas. Denk daarbij aan kleinere boilies, kleine partikels en pop-ups. In de zomer zijn boilies en tijgernoten onze favoriet terwijl we in het najaar veelal voor alleen boilies kiezen (en niet bang zijn om te voeren). Richting de winter gaat de voorkeur dan weer uit naar kleiner aas en natuurlijk voedsel zoals maden en wormen.

Perfect voor de winter! Foto: Danny de Kruyff.

Hopelijk hebben jullie wat geleerd van de wijze woorden van Gerwin en helpt het met het maken van (aas)keuzes aan de waterkant.

Tot een volgende biologieles 😉

KWO Redactie

Wil je deze update bekijken?

Word dan ook KWO Member voor slechts €7,95 per maand of €64,95 per jaar.

Word dan ook KWO Member voor slechts €7,95 per maand of €64,95,- per jaar.

Krijg direct toegang tot de beste karper video’s, films, artikelen & kortingen.7.000 andere karpervissers gingen je al voor!

Lees hier alles over het KWO Membership of meld je hieronder direct aan.

of

Trending

Bekijk ook

1