Word KWO member

Leren van onderwaterbeelden: Aasobservaties met Boudewijn Margadant

Favoriet Favoriet
KWO Redactie
Duur video: 15 MIN

Als er één visser is die ons altijd enorm weet te boeien met nuttige informatie, dan is het Boudewijn Margadant wel! In deze update laat hij duidelijk zien hoe verschillend vissen zich kunnen gedragen tijdens het azen. Ook deelt hij enkele tips hoe jij hier als visser op in kunt spelen (en hoe belangrijk het is om een plan-B achter de hand te hebben)!

Boudewijn start echter met een compilatie van onderwaterbeelden van azende karpers. Interessant om te zien en in het artikel hieronder pikt hij er een aantal observaties uit om met jullie te bespreken. Check dus als eerste de video bovenaan dit artikel!


Boudewijn aan het woord: Het observeren van karpers en andere vissen heeft me altijd gefascineerd. Als je ruim 38 jaar lang veel tijd op en langs het water doorbrengt en daarnaast ook nog eens veel onderwater beeldmateriaal hebt verzameld van veel verschillende soorten wateren, dan kom je wel het één en ander te weten. Geen karper, geen water, geen dag, zelfs geen dagdeel is hetzelfde!

Geen vis is hetzelfde! Dit is een zogenaamde ‘bekstuiteraar’, waar Boudewijn later in het artikel meer over vertelt.

Dat maakt vissen ook zo interessant en waarom we er nooit over uitgesproken raken. Er zijn ontelbaar veel factoren die invloed hebben op het gedrag van karpers. Logisch, want het zijn levende, beweeglijke wezens die bovendien een groot aanpassingsvermogen hebben. Niet voor niets zijn ze wijdverspreid over de wereld te vinden en weten ze zich goed te handhaven!

Er zijn ontelbaar veel factoren die invloed hebben op het gedrag van karpers!

Voedsel weten ze zo ongeveer in alle waterlagen van hun leefomgeving wel te vinden doordat ze werkelijk van alles eten. Aanvullende voedselbronnen van de mens zijn dan ook nog eens een mooie aanvulling. Natuurlijk hoort daar ook aas van vissers bij.

Benadering van de voerplek

Inmiddels ben ik ervan overtuigd geraakt dat er vissen zijn die zich bepalend gedragen in een school. Dit manifesteert zich, voor zover ik heb kunnen waarnemen, voornamelijk in de periode voor de vissen op je voer neerstrijken. Met ‘bepalend’ bedoel ik niet direct dat ze de baas zijn, maar ze hebben wel invloed op het gedrag van andere karpers om zich heen.

Een vrij compacte voerstek kan soms in je voordeel werken!

Uiteindelijk was het wachten tot de zogenaamde ‘pilotvissen’ wat happen van het voer namen van de buitenrand van de plek terwijl, de rest afwachtend in de nabijheid rondzwom. Pas daarna voegden zich meer vissen bij de ‘pilotvissen’ om te eten. Werken vissen onder invloed van de eerder genoemde ‘bepalende’ vissen bewust met ‘testers’? Is het aangepast gedrag door conditionering?

Werken vissen soms bewust met ‘testers’?

‘Slimmere’ vissen?

Ik heb het echter ook diverse malen op nauwelijks bevist water zien gebeuren. Het zou wel kunnen verklaren waarom sommige vissen veel vaker worden gevangen of steevast bij de eerste paar vissen behoren die op de kant komen van een voerstek.

Ook heb ik talloze keren kunnen waarnemen hoe bepaalde vissen, zonder uitzondering, alleen voer pakten dat ruim buiten de voerplek lag. Zijn het de ‘slimmere’ vissen of vertonen ze gewoon iets afwijkend gedrag ten opzichte van de meute?

Deze vis zoog enkel aasdeeltjes van boven de bodem op. Niet één keer zag Boudewijn hem met zijn bek op de bodem komen!

Negatieve ervaringen konden in enkele gevallen niet de oorzaak zijn omdat het vrij recent uitgezette vissen betrof en ik het ook constateerde op nauwelijks beviste wateren. Ongeacht de reden zullen deze vissen vaak de dans ontspringen omdat de meeste karpervissers nu eenmaal liever midden op hun voerplek vissen. Tevens voor mij nogmaals een bevestiging dat karpers een eigen karakter hebben.

Voer je verspreider, dan zal er anders geaasd worden!

Door langduriger te voeren kon dit patroon enigszins verbroken worden, maar ze bleven te allen tijde wat meer afzijdig. Natuurlijk kan naast langduriger voeren ook anders voeren voor ander gedrag zorgen. Voer je verspreider, dan zal er al anders geaasd worden en zal de onderlinge communicatie minder invloed hebben.

Omstandigheden waarin je je afvraagt of camouflage wel zin heeft!

Perfecte vangomstandigheden

Na al de jaren observeren heb ik wel gezien dat de afstemming van de hoeveelheid voer, de kwaliteit ervan en het aantal voedseldeeltjes zo goed mogelijk moeten aansluiten bij de hoeveelheid azende vissen en watertemperatuur, wil je perfecte vangomstandigheden voor dat moment hebben. Het creëren van voedselconcurrentie is een veel toegepaste methode om gretigheid te laten toenemen en terughoudendheid te laten afnemen.

Voedselconcurrentie!

Er ontstaat dan een situatie waarin vissen lijken te beseffen, of vinden, dat er eigenlijk teveel vis is voor de hoeveelheid voedsel die er op dat moment, ter plekke beschikbaar is. Deze concurrentie, en het maakt daarbij niet eens zoveel uit of het karper, zeelt of brasem betreft, zorgt voor fanatieker, soms zelfs agressief azen. Ze zwemmen dan wilder rond, kauwen sneller, en drukken andere vissen soms weg. Voedselconcurrentie heb ik nimmer van het ene op het andere moment zien ontstaan, maar elke keer langzaam zien ontstaan.

Slechts in een enkel geval gaat het er bij het azen écht heftig aan toe.

Meer azende vissen op je stek is dus positief, maar zodra er iets veranderd tijdens het eet proces door bijvoorbeeld ons eigen handelen of dat van een medemens of een gehaakte vis, kan een negatieve cyclus intreden. Hoe heftig dit is hangt ook af van de mate van negatieve conditionering. Vissen reageren op elkaars gedrag en als ze op scherp staan merken ze snel genoeg dat er iets niet in de haak is. Geluid is bijvoorbeeld één van de dingen die plots voor heel ander gedrag kan zorgen of natuurlijk een vis die gehaakt wordt.

Zodra er iets veranderd kan een negatieve cyclus intreden.

Korte sessies

Je kan ook weinig goed, attractief voer inzetten en met weinig vissen voedselconcurrentie creëren, al zal dit altijd minder heftig zijn. Aanbeten kan je zo wel snel afdwingen als je langduriger voert want het wordt voor de vissen dan een kwestie van er op tijd bij zijn omdat er anders niets meer ligt.

Het resultaat van een werkende voertactiek!

Zo pak ik ook vaak mijn korte, twee à drie uur sessietjes aan. Maar helemaal bij deze visserij hangt succes voor een groot deel af van de juiste afstemming tussen de hoeveelheid en kwaliteit van het voer, het aantal voedseldeeltjes, de watertemperatuur en het aantal vissen dat je plek aandoet. Omdat we in normale visomstandigheden niet kunnen meekijken met wat er zich onder water afspeelt, ben je aangewezen op gevoel en indicaties als de snelheid waarmee de aanbeten komen.

Succes hangt bij korte sessies voor een groot deel af van de juiste afstemming van hoeveelheid en kwaliteit voer!

In al de jaren heb ik overigens geen enkele keer kunnen waarnemen dat de grootste of dikste vis een plek domineerde en/of om het voer te claimen. Wel waren grotere vissen vaak verrassend snel ter plaatse zodra mijn voer te water was gegaan. Concurrenten werden echter vervolgens niet waarneembaar weggejaagd.

Met de bek op de bodem!

Even een zijsprongetje: Iedereen kent wel de verhalen van vissen die tijdens de paai gezien worden, maar nooit gevangen zijn. Of die ene vis die er slechts eens in de zoveel jaar uit komt. Vaak gaat het hier om vissen waarvan hun dieet voornamelijk bestaat uit natuurlijk voedsel of (tijdelijk) een ander gedragspatroon aanhouden. Of juist in een deel van het water leven waar niet wordt gevist en net die zeldzame keer gevangen worden als ze een uitstapje maken.

Iedereen kent wel de verhalen van vissen die tijdens de paai gezien worden, maar nooit gevangen zijn!

Manieren van azen

Aangezien ieder van ons zich op zijn of haar manier gespecialiseerd heeft in het vangen van karpers, is het belangrijk om te weten hoe ze hun voedsel tot zich nemen. Duidelijk is dat er soms grote, individuele verschillen bestaan in de manier van voedselbenadering op de bodem. In grote lijnen deel ik ze in vier groepen in:

  • Vlak boven de bodem hangen en van daar wordt het voedsel naar binnen gezogen. Dit ging niet alleen op voor vissersaas, maar ook natuurlijk aas. Na opname van het aas blijft de vis in de buurt van het voer rondzwemmen.
  • Verticaal, echt loodrecht azen en min of meer ‘landen’ op hun bek, één of twee happen nemen en dan in horizontale stand een stuk boven de bodem filteren en kauwen om daarna weer rechtstandig naar de bodem te gaan. Het zijn telkens dezelfde vissen die zulk aasgedrag vertonen. ‘Bekstuiteraars’ noem ik ze ook wel.
  • Aan komen zwemmen, ‘landen’ op hun buik en dan om zich heen ‘stofzuigen’ zonder veel voorwaarts te bewegen. Hoe compacter er gevoerd was, hoe minder verplaatsing. Zij wijken ook niet snel meer van hun plaats. Het aas wordt ter plekke gefilterd en gekauwd. In gezelschap van een enkel individu bleef dit gedrag onveranderd, bij toegenomen voedselconcurrentie aasden deze vissen op dezelfde manier, maar ‘schoven’ iets actiever rond over het voer.
  • Vrij wild aan komen zwemmen, noem het gehaast, één of twee happen nemen en dan wegzwemmen. Een ‘fly by’ zeg maar.
Deze schub is een duidelijk voorbeeld van een vis die ‘landt’ op zijn buik en vervolgens nauwelijks beweegt bij het azen.

Inspelen op de vis

Als je de manieren van azen vertaalt naar je systeemvisserij, kan je dus stellen dat als je een visser bent die aantallen wil vangen, je een systeem en rig zou moeten inzetten die het beste gemiddelde vormt om de verschillende manieren van azen in een aanbeet om te zetten. Ben je op jacht naar een specifieke vis, dan kan het dus zeker lonen om te weten waar deze graag zijn voedsel zoekt en hoe deze aast of anders op welk soort rig deze al vaker is gevangen zodat je hier je systeem en rig op kunt afstemmen!

Een oude vis die Boudewijn graag wilde vangen. Toevallig aasde hij voor de camera en wist Boudewijn in te spelen op zijn aparte manier van azen!

Natuurlijk spelen er naast de wijze van azen nog vele omstandigheden mee die van invloed kunnen zijn tijdens je jacht op karper. Denk hierbij aan conditionering, andere vissers (en hun gedragingen) de hoeveelheid voer, het soort voer en de manier van voeren. En dan zijn er nog bijvoorbeeld de meteorologische invloeden.

Aan de oppervlakte

Ook in de bovenste waterlaag en aan de oppervlakte zijn verschillende manieren van azen te zien. Het verschil vind ik vooral heel duidelijk bij het vissen met broodkorst. Er zijn vissen die elke korst met luid gesmak opslobberen, er zijn er die eerst een paar keer tegen de korst aan happen en er zijn er die de korst van onder water aanzuigen en een stukje onder water pas naar binnen werken.

Deze spiegel draaide na het azen voor de camera altijd met zijn kop naar dezelfde kant.

Ik heb karpers gezien die telkens naar dezelfde kant wegdraaiden na pakken van oppervlakte aas en vissen die bijna op hun flank lagen voor ze een korst pakten. De communicatie tussen karpers onderling en het gedrag week hierbij niet veel af van die van op de bodem azende karpers. Ook bij de oppervlaktevisserij waren er duidelijk Pilotvissen te ontdekken. Juist omdat je nu visueel beter af bent dan bij de bodemvisserij kan je nu beter inspelen op wat je waarneemt.

Zelden met dezelfde rig

Heb je bijvoorbeeld (bij)gevoerd en happen er een paar vissen, neem dan eens rustig de tijd om de vis uit te zoeken die jij wilt vangen en hoe deze de brokken of het brood benadert. Maar al te vaak zwemmen voorzichtigere en vaak ook grotere vissen net iets dieper of juist op een paar meter afstand. Weet je nog die vissen die buiten de voerplek op de bodem een afwachtende houding aannemen?

Ik vis zelden nog alle hengels met dezelfde rig!

Met dit alles in mijn achterhoofd vis ik bij mijn systeemvisserij zelden nog alle hengels met dezelfde rig. Ook mijn aas bestaat nog maar zelden uit één soort. Ik wil zoveel mogelijk vissen aanspreken en zoveel mogelijk verschillende manieren van azen omzetten in een aanbeet. De aanbeten vertellen me wel waar ik me op dat moment meer op moet concentreren en wat ik eventueel moet aanpassen.

Deze spiegel kwam alleen maar schuin azend voor de camera en werd ook drie keer in dezelfde mondhoek gehaakt!

Valt het een tijdje stil na wat vissen gevangen te hebben of heb je een tijd geen aanbeet gekregen, maar heb je wel gemerkt of je vermoedt dat er vis in de buurt zit, dan is het echt tijd om je aanpak wat te veranderen. Dat kan je onderlijn, de lengte ervan, je systeem, de visdiepte, de hoeveelheid en soort aas of iets anders zijn.

De situatie onder water is veel aan verandering onderhevig. Weet je nog? Geen karper, geen situatie, geen water, geen dag, zelfs geen dagdeel is hetzelfde!

Boudewijn Margadant

Wil je deze update bekijken?

Word dan ook KWO Member voor slechts €6,95 per maand of €59,- per jaar.

Word dan ook KWO Member voor slechts €6,95 per maand of €59,- per jaar.

Krijg direct toegang tot de beste karper video’s, films, artikelen & kortingen.7.000 andere karpervissers gingen je al voor!

Lees hier alles over het KWO Membership of meld je hieronder direct aan.

of

Trending

Bekijk ook